काठमाडौं । स्पेनले विश्व फुटबलमा आफ्नो वर्चस्वलाई थप बलियो बनाएको छ । सन् २०२४ मा युरोपियन च्याम्पियन बनेको दुई वर्षपछि स्पेनले सन् २०२६ को फिफा विश्वकपको उपाधि जित्दै फेरि विश्व फुटबलको शिखरमा आफूलाई स्थापित गरेको छ।
यसअघि स्पेनले सन् २०१० मा दक्षिण अफ्रिकामा भएको विश्वकप जितेको थियो। रोचक कुरा के छ भने, दुवै पटक स्पेनले युरो कप जितेको दुई वर्षपछि विश्वकप जित्ने इतिहास दोहोर्याएको छ। यो सफलतासँगै स्पेन पुरुष र महिला दुवै फुटबलमा एकै समयमा विश्वविजेता बन्ने पहिलो राष्ट्र बनेको छ।
विश्वकप र महिला विश्वकप मात्र होइन, पछिल्ला केही वर्षमा स्पेनले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा लगातार सफलता हात पारेको छ।
पुरुष टोलीले सन् २०२३ मा यूईएफए नेसन्स लिग तथा सन् २०२४ मा ओलम्पिक स्वर्ण जितेको थियो। महिला टोलीले पनि सन् २०२४ र २०२५ मा लगातार दुई पटक नेसन्स लिगको उपाधि जित्न सफल भयो।
पाँच वर्षमा १६ ठूला उपाधि
सन् २०२२ देखि २०२६ सम्म स्पेनले उमेर समूहदेखि सिनियर स्तरसम्म गरी १६ वटा विश्व तथा युरोपियन उपाधि जितेको छ।
महिला फुटबलतर्फ स्पेनले विश्वकप, दुई नेसन्स लिग, यू–२० विश्वकप, लगातार पाँच यू–१९ युरोपियन च्याम्पियनसिप तथा यू–१७ विश्वकप र यू–१७ युरोपियन च्याम्पियनसिप जितेको छ।
यस्तै पुरुष फुटबलतर्फ विश्वकप, युरो कप, नेसन्स लिग, ओलम्पिक स्वर्ण र यू–१९ युरोपियन च्याम्पियनसिप गरी पाँच उपाधि जितेको छ।
स्पेनी फुटबल विश्लेषक गिलेम बालागेले अहिलेको स्पेनलाई विश्व फुटबलको सबैभन्दा प्रभुत्वशाली राष्ट्रको संज्ञा दिएका छन्।
उनले भने, ‘यो पूर्ण प्रभुत्व हो। हाम्रो फुटबल संस्कृति, खेल्ने शैली र त्यसप्रतिको विश्वासले यस्तो सफलता सम्भव भएको हो। सन् २०१० जस्तै हामीले फेरि युरो जितेको दुई वर्षपछि विश्वकप जित्यौं।’
डे ला फुएन्टेको जोखिमपूर्ण नियुक्ति बन्यो सफल
सन् २०२२ को कतार विश्वकपमा मोरक्कोसँग अन्तिम १६ मा पराजित भएपछि स्पेनले प्रशिक्षक लुइस एनरिकेलाई हटाएर लुइस डे ला फुएन्टेलाई मुख्य प्रशिक्षक नियुक्त गरेको थियो।
ठूलो क्लबको प्रशिक्षण अनुभव नभएका फुएन्टेलाई नियुक्त गर्ने निर्णय त्यतिबेला जोखिमपूर्ण मानिएको थियो। तर उनले छोटो समयमै स्पेनलाई नेसन्स लिग, युरो कप र विश्वकप जिताएर सबै आलोचनाको जवाफ दिएका छन्। पूर्व स्पेनी मिडफिल्डर हुआन माटाका अनुसार फुएन्टेले अधिकांश खेलाडीलाई उनीहरू युवा टोलीमा हुँदा नै प्रशिक्षण दिएका थिए।
‘उनी अधिकांश खेलाडीलाई एकेडेमीदेखि नै चिन्छन्। त्यसैले टोलीबीच राम्रो समझदारी छ। यो टोली वर्तमानका लागि मात्र होइन, भविष्यका लागि पनि तयार गरिएको हो,’ माटाले भने। फुएन्टेले टोलीभित्र धैर्यता, अनुशासन, प्रतिद्वन्द्वीप्रतिको सम्मान र सामूहिक भावना विकास गरेको मानिन्छ।
३८ खेलदेखि अपराजित स्पेन
विश्वकप जितेसँगै स्पेन सबै प्रतियोगिता गरी लगातार ३८ खेलसम्म अपराजित रहने युरोप र दक्षिण अमेरिकाको इतिहासकै पहिलो टोली बनेको छ। पूर्व इंग्ल्यान्ड गोलरक्षक जो हार्टले स्पेनको खेलशैलीको प्रशंसा गर्दै भने, ‘स्पेनको शैलीको नजिक पनि संसारको कुनै टोली पुग्न सकेको छैन। यो विश्वकपमा कसैले उनीहरूलाई चुनौती दिन सकेन।’
फ्रान्सका विश्वकप विजेता थियरी हेन्रीले पनि स्पेनको फुटबल संरचनाको खुलेर प्रशंसा गरे। ‘पहिले स्पेन यसरी हरेक स्तरमा उपाधि जित्ने टोली थिएन। अहिले भने उनीहरू सबै उमेर समूहमा विजेता बनिरहेका छन्। यसको श्रेय उनीहरूको उत्कृष्ट फुटबल प्रणालीलाई जान्छ,’ हेन्रीले भने।
भविष्य अझ बलियो
स्पेनसँग अहिले विश्व फुटबलका सबैभन्दा प्रतिभाशाली युवा खेलाडीहरू पनि छन्। १९ वर्षीय लामिन यामल र पाउ कुबार्सीले विश्वकप जितिसकेका छन्। महिला टोलीकी भिकी लोपेज र साल्मा पारालुएलो पनि भविष्यका स्टारका रूपमा हेरिएका छन्।
यही कारण धेरै फुटबल विश्लेषकहरूको विश्वास छ कि स्पेनको यो प्रभुत्व आगामी धेरै वर्षसम्म कायम रहनेछ र विश्व फुटबलमा उनीहरूको सफलताको यात्रा अझ लामो हुनेछ।
