विष्णु खनाल
बर्दघाट
राजस्व छलिमा मालपोत कार्यालय नवलपरासीका कर्मचारीको मिलेमतो भएको तथ्य बाहिरिएको छ । वडाको सिफारिस विनै जग्गा अर्काे व्यक्तिको नाममा जग्गा पास भएको घटनाले अहिले नवलपरासी जिल्लालाई तताएको छ । नवलपरासीको बर्दघाट नगरपालिका बडा नं. ५ मा जग्गा बेचबिखनको काममा राजस्व छली भएको छ । नन्दराम चौधरीले साविकको माकर गाविस ९ घ, हालको बर्दघाट नगरपालिका वडा नं. ५ मा रहेको कित्ता नं. १०१५ को क्षेत्रफल ०–१९–५ जगाको बाटोमा नक्सा नदेखिएता पनि सो जग्गाको पश्चिमतर्फ बर्दघाट त्रिवेणी सडक र उत्तरतर्फ चलनचल्तीको ग्रावेल बाटो रहेको भनी असार १८ गते पहिलो पटक ऋण लिनका लागि चौकिल्ला र बाटो सिफारिस लिए । पछि फेरि असार २५ गते उत्तर तर्फको चलनचल्तीको ग्रावेल बाटो रहेको भनी प्रमाणित लिए ।
मालपोत कार्यालय नवलपरासीमा असार ३१ गते घरगोठ पास नलिई नन्दराम थारुको नाममा रहेको १९ कठ्ठा ५ धुर जग्गा सम्राट सिंह क्षेत्रीको नाउमा पास गरिएको छ ।
नापिकार्यालय नवलपरासीले जग्गा किनबेच वा लेनदेन प्रयोजनका लागि आवश्यक पर्नै घर गोठ सिफारीस नलिई व्यक्तिको नाममा पास गरेको छ । जसका कारण जग्गा पास सिफारीस वापतको राजश्व छलि भएको छ । ३१० रुपैयाँ सामान्य सिफारिस रहेको उक्त जग्गाको घरगोठ सिफारिस बापतको बर्दघाट नगरपालिकाको मूल्याङ्कन ६ करोड ५२ लाख ५१ हजार ६ सय ८३ रुपैयाँ ९८ पैसा को ०.५ प्रतिशतले हुन आउने रकम ३ लाख २६ हजार २ सय ५८ रुपैया ४२ पैशा र यस आर्थिक वर्षको एकिकृत सम्पत्तिकर ७७ हजार ९ सय २० रुपैया रकम राजस्व छलि भएको छ ।
यो विषय बाहिर आएसँगै खबरदारिका लागि नेकपा माओवादी केन्द्रका जिल्ला संयोजक रामानन्द यादवको नेतृत्वमा साउन १८ गते मालपोत कार्यालय नवलपरासीमा बृहत् छलफल भयो । मालपोत कार्यालय अधिकृत दामोदर भण्डारीले छानबिन समिति बनाउने र सत्यतथ्य एक हप्ता मा बाहिर ल्याउने आश्वसन दिएसँगै टुङ्गिएको थियो । साउन २१ गते मालपोत अधिकृत बसन्त कार्कीको संयोजकत्वमा नासु विरबहादुर नेपाली र खरिदार झविन्द्र पाण्डेको सदस्यतामा ३ सदस्यि छानबिन समिति गठन भयो ।
छानबिन समितीले साउन २६ गते कार्यालय समयभित्र आइसक्नु पर्ने गरी जग्गा बेच्ने नन्दराम थारु, जग्गा किन्ने सम्राट सिंह केसी, बर्दघाट नगरपालिका वडा नं. ५ को कार्यालय, भू सेवा केन्द्रका अमरदास पटेल र रजिस्टेशन फाँटको २ मालपोत अधिकृत अर्जून तेली र जुनियर अफिसर नारायण ठटराइसँग लिखित जवाफ माग गरेको थियो ।
बर्दघाट नगरपालिका वडा नं. ५ बाट वडा अध्यक्ष विमला गुरुङ्गसहित वडा सचिव शान्ती तिमिल्सीना, वडा सदस्यहरु शोभाकान्त लामिछाने र मिलन पाण्डेको टोली २६ गते मालपोत कार्यालयमा पुगेर आफ्नो लिखित जवाफ पेश गरेको छ । ‘जवाफमा शक्तिको आधारमा राजस्व हिनामिना गर्ने समूह र प्रलोभनमा परि आप्mनो दायित्व र जिम्मेवारी भुली पदिय मर्यादाविपरीत बैकिङ्क प्रकृयामा जग्गा मूल्याङ्कनको लागि दिइएको सामान्य बाटो प्रमाणितको सिफारिसलाई गलत व्याख्या गर्ने र कार्यालयभित्रको कर्मचारीबाट भएको गल्तीलाई संरक्षण गरी वडा कार्यालयलाई गलत कार्य गरेको भनी प्रमाणित गर्न खोजिएको दुस्प्रयास प्रति बडा कार्यालयको गम्भीर ध्यान आकर्षण भएको छ । साथै उक्त कार्यमा संलग्न मातहतका कर्मचारीलाई आवश्यक कारबाही गर्न भनी मागसहित वडा परिवार उपस्थित भएको व्यहोरा अनुरोध छ ।’ –स्पष्टीकरणमा उल्लेख छ ।
असार ३१ गते कार्यालय समय पछाडि जग्गा पास गरिएको बताउँछन् नन्दराम चौधरी । उनी भन्छन् – ‘बाहिर आएको यी सबै कुरामा वडाको कुनै दोष छैन । भैरहवामा रहेका प्रशान्त अग्रवाल संग मेरो पहिचान रहेको थियो । अग्रवालले सम्राट सिंह क्षेत्रीको नाममा जग्गा पास गर्न पठाएको ले उनको नाममा पास गरिदिए । साँझ ७ बजे आसपासको समयमा पटेल लेखापढि को कार्यालयभित्र ल्याप्चे लगाउने काम गरेको हो । अरु पनि थिए तर को को हुन मैले चिनिन ।’
वडा नं. ५ की वडा अध्यक्ष विमला गुरुङ्ग भन्छिन् –‘३ वर्ष भयो जनप्रतिनिधि भएर काम गरिरहेको अहिलेसम्म बाटो सिफारिसले जग्गा बेचबिखन भएको छैन, तर शक्तिको आडमा भएको जग्गा पास र कर छलिले फेरि पहँुच नपुग्ने गरिब निमुखाले मालपोतमा काम गर्दा सामान्य त्रृटि हुँदा सास्ती खेप्नुपर्ने, तर पैसाको बिटो भएपछि कागजात नपुगे पनि सहजै काम बन्ने परिपाटि छर्लङ्ग बाहिर आयो । वडाले यस्तो गलत काम लाई अन्देखा गर्न सक्दैनौं । जसरी हुन्छ यो गलत काम गर्ने कर्मचारी र विचौलियालाई सजाय दिलाउन लाग्छौं ।’
उनले करछलिको कुरा बाहिर आएपछि नन्दराम कर तिर्नका लागि पटक–पटक वडा कार्यालयमा धाएको र मान्छे पठाउने काम गरेको बताइन् । जबसम्म मालपोत कार्यालयबाट दोषीलाई कार्बाही गरेको पत्र आउँदैन, तबसम्म जग्गाको काम अगाडि नबढाउने उनले बताइन् ।
कम्प्यूटर अपरेटर तिलकराज हरिजनलाई असार ३१ गते कति बजेसम्म कार्यालयबाट सेवा दिनुभयो भन्दा थाहा छैन भन्दै उम्कन खोजे र खाजा खाने समय भयो भन्दै कार्यकक्ष बाट बाहिरिए । अर्का कम्यूटर अपरेटर पुष्पराज शर्मासँग बाटो प्रमाणित मात्रै लिएर आउँदा जग्गा पासको प्रक्रिया कसरी अगाडि बढाउनुहुन्छ भनेर प्रश्न गर्दा उनले घरगोठ प्रमाणित नआईकन आफूले अहिलेसम्म काम नगरेको बताए । वडा नं. ५ बाट आएको पत्र देखाएर यो पत्रको आधारमा बायो म्याट्रिक गर्नु हुन्छ भन्दा नमिल्ने बताए । बायो म्याट्रिक गरिएको फर्ममा प्रयोग कर्तामा अमरदास पटेल भूसेवा केन्द्र, तिलकराज हरिजन सर्भिस डेस्क, नारायण ठटराई जुनियर अफिसर र मालपोत अधिकृत अर्जून तेली प्रयोगकर्ता र भूमिकामा देखिएका छन् ।
असार मसान्तको समय भएको हुँदा कार्यालय समय पछाडि पनि काम गरिएको हुन सक्ने भन्छन्, मालपोत कार्यालयका खरिदार नारायण ठडराई । नेपाल सरकारले यही फर्मयाटमा जग्गा पास गर्नै पर्छ भनेर तोकेको छैन । बाटो खुलेको सिफारिस भएपछि जग्गा पास गर्न सकिने भन्दै उनी उम्कन खोजे । जग्गा दिने लिने दुवैको उपस्थिति भएर मात्रै पास गरिएको मालपोत कार्यालयका नासु अर्जुन तेलीले बताए । उनले वडाले प्रयोजन नखुलाउनु वडाको कमजोरी रहेको भन्दै वडा कार्यालयलाई दोषी देखाए ।
वडा सचिव शान्ति तिमिल्सिनाले वडा नं. ५ बाट वडा कार्यालयको घर गोठको सिफारिससँगै मालपोत कार्यालयलाई सम्बोधन नगरेको पत्र वडाबाट आएको भए प्रमाण पेश गर्न चुनौती दिएकी छन् । मालपोतले गलत काम गर्ने, दोष वडालाई थुपार्न खोज्नुमा कर्मचारीको मिलेमतो रहेको स्पष्ट हुने उनी बताउँछिन् ।
यस विषयमा मालपोत अधिकृत दामोदर भण्डारीसँग बुझ्न खोज्दा उनले छानबिन समितिलाई जिम्मा दिई सकेको हुँदा कुनै पनि धारणा नराख्ने बताए ।
