गैंडहवा । रुपन्देहीको गैंडहवा गाउँपालिकामा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको कार्यालय बुटवलको आयोजनामा भ्रष्टाचार नियन्त्रण तथा सुशासन प्रवर्धनसम्बन्धी स्थानीय तहस्तरीय अन्तरक्रिया कार्यक्रम भदौ २० गते शुक्रबार सम्पन्न भएको छ । कार्यक्रम कार्यालय प्रमुख सह–सचिव विनिता भट्टराईको अध्यक्षता तथा गाउँपालिका अध्यक्ष सुरेन्द्र पौडेलको प्रमुख आतिथ्यतामा भएको थियो ।

कार्यक्रमको सञ्चालन सहजकर्ता उमेशलाल श्रेष्ठले गरेका थिए । कार्यक्रममा गाउँपालिका अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत, विभिन्न वडा अध्यक्षहरू, शिक्षक, स्थानीयवासी, निर्माण व्यवसायी र सञ्चारकर्मीहरूको बाक्लो सहभागिता रहेको थियो ।
कार्यक्रमको मुख्य अंशमा आयोगका प्रहरी नायब उपरीक्षक प्रताप पौडेलले प्रस्तुति दिएका थिए । उनले भ्रष्टाचार भनेको के हो, किन हुन्छ र यसलाई किन नियन्त्रण गर्नु आवश्यक छ भन्ने विषयमा विस्तृत व्याख्या गरे । उनले भने–“भ्रष्टाचार केवल व्यक्तिगत स्वार्थको समस्या मात्र होइन, यो समाज, प्रशासन र देशको विकासका लागि ठूलो बाधक हो । यसले सार्वजनिक स्रोतको दुरुपयोग, जनसुविधामा ढिलाइ र विश्वासमा कमी ल्याउँछ ।”

प्रताप पौडेलले आयोगको संवैधानिक र कानुनी अधिकारसम्बन्धी विस्तृत जानकारी दिँदै उजुरी दिने तरिका, उजुरीको प्रारम्भिक छानबिन प्रक्रिया, आवश्यक प्रमाण संकलन, अनुसन्धानको कदम–दर–कदम विवरण र निष्पक्ष निर्णय सुनिश्चित गर्ने प्रक्रिया प्रस्तुत गरेका थिए । 

उनले भने–“सुशासनको अर्थ केवल नियम–कानुनको पालन गर्नु मात्र होइन । यसले सार्वजनिक स्रोतको सदुपयोग, जिम्मेवार प्रशासन, पारदर्शी सेवा प्रवाह र नागरिकको सक्रिय सहभागिता सुनिश्चित गर्दछ ।”

सो प्रस्तुति पश्चात् खुला छलफल तथा जिज्ञासाको लागि समय छुट्याइएको थियो । सो क्रममा वडा अध्यक्षहरू, शिक्षक, स्थानीयवासी, निर्माण व्यवसायी र सञ्चारकर्मीहरूले विभिन्न प्रश्न उठाएका थिए । सहभागीहरूले मुख्यतः जनताको गुनासो, सेवा प्रवाहमा ढिलाइ, मल–सारको अभाव, विकास योजना कार्यान्वयनमा देखिएका कमजोरी र उच्च पदस्थ व्यक्तिहरूको ढाकछोप प्रवृत्तिप्रति असन्तोष व्यक्त गरेका थिए ।

सूर्यपूरा माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक रामजी आचार्यले शिक्षामा देखिएका चुनौती र सुधारका आवश्यकताबारे लामो मन्तव्य दिँदै भने–“आजको शिक्षा केवल पाठ्यपुस्तकमा सीमित छैन, यसले जिम्मेवार, पारदर्शी र उत्तरदायी नागरिक उत्पादन गर्नुपर्छ । तर शिक्षा क्षेत्रमा राजनीति हावी हुनु,

योजना निर्माणमा प्रभावशाली वर्गको दबाब हुनु, र कार्यक्रम पारदर्शी नहुनु समग्र सुशासनको अभ्यासमा बाधा पु¥याएको छ ।”
प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत रोमनाथ न्यौपानेले मन्तव्य दिँदै गाउँपालिकाले सुशासन प्रवर्धनलाई मुख्य एजेण्डा बनाएको बताए । हाम्रो प्रयास योजना छनोटदेखि कार्यान्वयनसम्म पारदर्शिता, जवाफदेहिता र छरितोपनामा केन्द्रित छ । उनले भने–“सार्वजनिक स्रोत र योजना कार्यान्वयनमा पारदर्शिता कायम गर्न हामी निरन्तर काम गरिरहेका छौं । नागरिकको सहभागिता, सुझाव र गुनासोलाई समावेश गर्दै गाउँपालिकाको नीति र कार्य प्रणाली सुधार्दै अघि बढ्नुपर्छ । सुशासन केवल सरकारी निकायको जिम्मेवारी होइन, प्रत्येक जनप्रतिनिधि, कर्मचारी र नागरिकको साझा प्रतिबद्धता हो ।” 

उक्त कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि तथा गाउँपालिका अध्यक्ष सुरेन्द्र पौडेलले जनप्रतिनिधिहरू जनताको सेवक भएको स्मरण गराउँदै गुनासा र सुझावलाई समाधानमा रूपान्तरण गर्नुपर्ने बताए । उनले विशेष गरी मल–सारको अभाव, विकास योजनामा देखिएका कमजोरी र सेवा प्रवाहमा ढिलाइबारे जनताले उठाएका प्रश्नहरूको जवाफ दिँदै तत्कालीन समाधानका लागि पहल गर्ने प्रतिबद्धता जनाए ।

 कार्यक्रमको अध्यक्ष तथा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको कार्यालय बुटवलको प्रमुख सह–सचिव विनिता भट्टराईले सरोकारवालाहरूको प्रश्नहरूको जवाफ दिँदै भने–“अख्तियारले कुनै पनि व्यक्तिको पद वा हैसियतलाई नहेरी तथ्य–प्रमाणका आधारमा अनुसन्धान अघि बढाउँछ । भ्रष्टाचारविरुद्धको लडाइँ केवल अख्तियारको दायित्व होइन, सम्पूर्ण नागरिकको साझा जिम्मेवारी हो । हामीले गर्ने प्रत्येक काम पारदर्शी र ईमानदार हुनुपर्छ ।”