राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले यस वर्षको मनसुनजन्य विपद्बाट ८३ हजार घर परिवार प्रत्यक्ष प्रभावित हुन सक्ने आँकलन गरेको छ । ‘मनसुन पूर्वतयारी तथा प्रतिकार्य राष्ट्रिय कार्ययोजना ०८१’ पारित गर्दै मनसुनजन्य विपद् प्रभावितमध्ये १८ हजार घर परिवारलाई उद्धार तथा राहत दिनुपर्ने पूर्वानुमान गरेको छ ।
यो आँकलनभन्दा बढी र कम प्रभावित हुनसक्छन् । तर मनसुन पूर्वतयारी तथा प्रतिकार्यका लागि यो आँकलनले मार्गनिर्देश गर्छ ।
नेपालमा बाढी र पहिरोको जोखिम अत्याधिक छ । बाढी र पहिरोको जोखिम यही मनसुन याममा हुने गर्छ । वर्षेनी बाढी र पहिरोले धेरै नागरिक घरवारविहीन हुँदै आएका छन् । यस वर्ष विपद्बाट करिब १८ लाख १ हजार जनसंख्या र ४ लाख १२ हजार घरधुरी कुनै न कुनै रूपमा प्रभावित हुनसक्ने अनुमान गरिएकोले तहगत सरकार विपद् जोखिम न्यूनीकरणका लागि समन्वय र सहकार्य गर्दै जोखिम न्यूनीकरण पूर्व तयारीमा लाग्न ढिलाइ गर्न हुन्न । विपद् जोखिम न्यूनीकरणका लागि नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरीका युनिटलाई पनि एलर्टमा राख्नुपर्छ ।
विपद् जोखिम तथा क्षति रोक्ने काम कुनै एउटा निकायले गरेर संभव हुन्न । सरोकारवाला कार्यालयबीचको समन्वय पनि उत्तिकै आवश्यक पर्छ । सरोकारवाला कार्यालय र निकायबीचको समन्वय निरन्तर हुनसक्यो भने क्षति न्यूनीकरणमा बल पुग्छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागले मनुसनमा देशका अधिकांश स्थानमा सरदरभन्दा बढी वर्षा हुने सम्भावना ३५ देखि ५५ प्रतिशत रहेको आँकलन गरेको छ । सरदरभन्दा बढी वर्षा हुँदा जोखिम धेरै हुन्छ । पहाडमा मनपरी डोजर चलाएर सडक खन्दा पहिरोको जोखिम बढेको छ । त्यसो त २०७२ सालको भूकम्पपछि पहाडमा पहिरो जाने क्रम पनि बढेको छ । तराईमा डुबानको समस्या छ । चुरे क्षेत्र संरक्षणमा संवेदनशील नबन्दा चुरेसहित तराई जोखिममा परेको छ । यी तथ्यलाई हेक्का राखेर जोखिम न्यूनीकरणको पहलकदमी लिन ढिलाइ गर्न हुन्न ।
