बुटवलको खस्किदो व्यापार उठाउनका लागि यहाँका व्यवसायिक संघसंस्थाहरुले प्रयास गर्दै आएका छन् । पार्किङको समस्या र चर्काे घरभाडालाई यहाँको व्यापार गिर्नुको मुख्य कारणको रुपमा लिइएको छ । यद्यपी पार्किङ र घरभाडा मात्रै नभएर व्यापारमा गिरावट आउनुका पछाडि अरु धेरै कारणहरु छन् । ती समस्यालाई समाधान गर्नको लागि नेतृत्वदायी भूमिका गरिरहेको यस क्षेत्रकै निजी क्षेत्रको पुरानो संस्था बुटवल उद्योग वाणिज्य संघ रुपन्देहीका अध्यक्ष हरिप्रसाद अर्यालसँग गरिएको संक्षिप्त कुराकानी :
पछिल्लो समय बुटवलको व्यापार गिर्याे, व्यवसायीहरु पलायन हुन थाले भन्ने छ । यसलाई तपाईंले कसरी लिनुभएको छ ?
कोरोना महामारीपछि बुटवलको व्यापार खस्किदै गएको हो । पहिला कोरोना महामारी भयो, त्यसपछि आर्थिक मन्दि भयो, पछि रुस–युक्रेन युद्धका कारण पनि हामी मात्रै नभएर सबैतिर त्यसको प्रभाव परेको हो । यी सबैकुरा विस्तारै सुधार हुँदै पनि गएका छन् । तर बुटवलको व्यापार आजभन्दा भोली, भोलीभन्दा पर्सी दिन प्रतिदिन गिर्दै गएको हामीले महसुस गरेका छौं । बुटवलको व्यापारलाई यी सबै कुराले प्रभाप पार्याे । सँगसँगै अन्यत्र पनि समानान्तर रुपमा व्यवसायिक प्रतिष्ठानहरु खुल्ने क्रम बढ्दै गयो ।
बुटवलमा पार्किङको समस्या छ । पार्किङको समस्या उपभोक्ताका लागि प्रतिकुल बन्यो । एकातिर व्यापार छैन, घरभाडा बढिरह्यो । कोरोना महामारी, आर्थिक मन्दीलगायतका कारण पनि प्रदेश राजधानीले बुटवलको व्यापार जेनतेन धानिएको थियो । तर प्रदेशको राजधानी पनि सारिएपछि बुटवलको व्यापारको अवस्था दर्दनाक भएको छ । व्यवसायीहरु धमाधम पलाएन हुने स्थिति आएको छ ।
बुटवलको व्यापार खस्किनुका खास खास कारणहरु के हुन् जस्तो लाग्छ तपाईंलाई ?
यहाँको व्यापार व्यवसाय, उद्योग धन्दा–कलकारखाना कोरोना महामारीपछि तंग्रिसकेको थिएन । लगत्तै आर्थिक मन्दी भयो । उद्योगी व्यवसायीलाई फेरि समस्या थपियो । उद्योगी व्यवसायीलाई उठाउनेगरी सरकारले पनि कार्यक्रम ल्याउन सकेन । ल्याएका कार्यक्रम पनि प्रभावकारी रुपमा कार्यान्वयन भएनन् । हामीले सबैकुरा अरुलाई दोस दिएर मात्रै उम्किन मिल्दैन । केही कमिकमजोरी हाम्रा पनि हुन सक्छन् । पाँच वर्षसम्म प्रदेशको राजधानी राखेपछि त्यसले एउटा बाटो समातिसकेको थियो । एकाएक प्रदेशको राजधानी सारियो । एउटा अर्काे प्रमुख कारण प्रदेशको राजधानी सारिनु हो । एकातिर व्यापार छैन अर्काेतिर घरभाडा चर्काे छ । त्यसैगरी पार्किङको पनि समस्या छ । यी सबै कुरा मिलेका कारण यहाँका व्यापार खस्किँदै गएको हो भन्ने हाम्रो बुझाइ हो ।
बुटवलको खस्किदो व्यापार, व्यवसायलाई उठाउनको लागि संघले के गरिरहेको छ ?
बुटवलको व्यापार खस्किनुमा व्यवसायीहरुको मात्रै समस्या पक्कै होइन । वास्तवमा यहाँका घरधनीको पनि समस्या हो । यहाँका व्यापार व्यवसाय बचाउन सकियो भने मात्रै बजार बचाउन सकिन्छ । यदि व्यापार व्यवसाय बचाउन सकिएन भने व्यापार व्यवसाय पलायन हुन्छ । घरधनीले भाडा उठाउन पनि बन्द हुन्छ । यहि कुरालाई मध्येनजर गरेर हामीले निरन्तर पहल र पैरवी गरिरहेको जानकारी गराउन चाहन्छौं । व्यवसायीको व्यवसाय बचाउनको लागि हामीले घरधनीहरुलाई आह्वान गरेका छौं । स्थानीय सरकार बुटवल उप–महानगरपालिकामा पनि पहल गरिरहेका छौं । बुटवल उद्योग वाणिज्य संघले आफ्नै भवनमा रहेका व्यवसायीहरुलाई निरन्तर पछिल्लो दुई वर्ष भाडा घटाएर अरु घरधनीहरुलाई उदाहरण पनि प्रस्तुत गरेका छौं । त्यो कुरालाई नगरपालिकाले पनि ग्रहण गरेको छ । कतिपय घरधनीहरुले पनि बुझिदिनु भएको छ । तर आम रुपमा अझैँ पनि बुझाउन सकिरहेका छैनौं ।
त्यस्तै यहाँ पार्किङको समस्या पनि उस्तै छ । यो समस्या बुटवल उद्योग वाणिज्य संघको मात्रै समस्या होइन । यहाँका अरु व्यवसायिक संघसंस्थाको पनि समस्या हो । यसमा सबैको सामूहिक प्रयास भयो भने समस्या समाधान गर्न पनि सहज हुनसक्छ । त्यसकारण संघको पहलमा यहाँका अरु व्यवसायिक संस्थाहरुसँग समन्वय गरेर स्थानीय सरकारको समेत सहभागितामा पार्किङ व्यवस्थापन समिति गठन भएको छ । उक्त समितिले केही प्रयास पनि गरेको छ । त्यस्तै व्यवसायिक वातावरणका लागि स्थानीय, प्रदेश र संघीय सरकारलाई हामीले पहल पनि गरिरहेका छौं ।
