देशका ७२ वटा जिल्लाबाट एक हजारभन्दा बढीमा डेंगु सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ । इपिडिमियोलोजि तथा रोग नियन्त्रण केन्द्रका अनुसारविगत ६ महिनामा ७२ जिल्लाबाट एक हजार २ सय ४१ जनामा डेंगु पुष्टि भएको छ ।
डेंगु पहिले तराईका जिल्लामा बढी देखिंदै आएकोमा अहिले पहाडका ग्रामीण बस्तीमा देखिन थालेको छ । लामखुट्टेको टोकाइबाट सर्ने यो रोगबाट सबैभन्दा बढी काठमाडौँ उपत्यकामा संक्रमित छन् । काठमाडौँमा १४१ मा डेंगु संक्रमित भएको बताइएको छ । डेंगु शहरी क्षेत्रमा बढी देखिनु कारण शहरमा डेंगु सार्ने लामखुट्टेको सुरक्षित बसाइ छ भन्ने हो । डेंगु सार्ने लामखुट्टेले सफा पानी जम्ने ठाउँमा फूल पार्छ । कुलर, फ्रिज, फुलदानी जस्ता ठाउँमा जमेको सफा पानीमा डेंगु सार्ने लामखुट्टेले फूल पार्छ । सहरमा असरल्ल छाडिएका टायरमा जमेको पानी लामखुट्टेका लागि उपयुक्त बासस्थान हुन्छ । दुई वर्ष अघि बुटवलमा सबैभन्दा बढी डेंगुका बिरामी मैनाबगर क्षेत्रका थिए । त्यसो हुनुको कारण हो, मैनाबगर क्षेत्र ग्यारेज क्षेत्र हो, जहाँ टायर, टिनका डब्बाहरु असरल्ल छाडिएका छन् ।
डेंगु संक्रमण भएपछि उच्च ज्वरो आउने, जोर्नी र मांशपेशीअरु बारम्बार दुख्ने, आँखाको गेडी दुख्ने, बेस्सरी टाउको दुख्नु, शरीरमा राता बिमिरा आउनु, वाकवाकी लाग्नु वा बान्ता हुने यसको प्रमुख लक्षण हुन् । बिरामीका लक्षण देखिएपछि बेवास्ता नगरी डाक्टर कहाँ जानुपर्छ ।
डेंगु लामखुट्टेको जोखिम वर्षायाममा धेरै हुने भएकाले अब अझँै चनाखो हुनुपर्छ । बिरामीको चाप बढ्दा अस्पतालहरुमा शैयाको अभाव हुने र रगतको अभाव हुने जोखिम छ । त्यसको पूर्व तयारीमा सरोकारवाला निकायले ध्यान दिनुपर्छ । स्थानीय तहले खोज र नष्ट गर अभियान निरन्तर चलाएर संक्रमण न्यूनीकरण गर्न सक्छन् । समुदाय परिचालन गरेर अभियानलाई प्रभावकारी बनाउन सकिन्छ । महामारी फैलिनु पूर्वको तयारी प्रभावकारी बनाउन सक्दा नियन्त्रण गर्न सकिन्छ । हामी कहाँ समस्या चुलिएपछि समाधानको उपाय खोज्ने प्रवृत्ति छ । जसले समस्या समाधान गर्ने भन्दा समस्या झन बल्झाउँछ ।
