पारिवारिक मिलन र प्रकृति पूजाको पर्व तिहार नेपालीको घरआँगनमा भित्रिएको छ । भाइटिकाले दिदी भाइबीचको सम्बन्धलाई जोड्छ । यो पर्वमा कुकुर, काग, गाई र गोरुको पूजा गरेर पशुप्रति सम्मान गरिन्छ । मानव समाजका लागि महत्वपूर्ण योगदान दिएका ती पशुप्रतिको पूजा समग्र प्रकृतिप्रतिको पूजा हो ।
नेपाली समाजमा चाडपर्वले पारिवारिक मिलन र सामाजिक सद्भावका लागि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएका छन् । भातृत्व र मेलमिलाप बढाउँदै समाजलाई एकताको सुत्रमा बाँधेर गतिशिल बनाउनु हाम्रा चाडपर्वका विशेषता हुन् । तिहार पर्व नेपाली समाजको मौलिक पर्व हो । यसले पारिवारिक स्नेह, प्रेम र भातृत्व बढाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ । तिहार पर्वको मौलिक पक्षलाई ध्यान दिँदै अघि बढ्न सक्दा यो पर्वको सांस्कृतिक महत्व अझै स्थापित हुनेछ । समाजमा बढ्दो उपभोक्तावादी प्रवृत्ति र चिन्तनले चाडपर्वको मौलिक पक्ष हराउँदै जान थालेका छन् । तिहारको मौलिकता जोगाउँदै अघि बढ्दा नयाँ पुस्तालाई अमू्ल्य उपहार हुनेछ । परिवारिक मिलन र सामाजिक सद्भाव बढाउने पर्वहरु अहिले बोझिला र विकृतिबाट मुक्त गर्दै मनाऔं । बढ्दो तडकभडक र विकृतिपूर्ण क्रियाकलाप रोक्न राज्यलाई सहयोग गरौं । सामाजिक मूल्य मान्यतालाई जोगाउँदै मौलिक ढंगले चाडपर्व मनाऔं ।
प्रकृतिको दोहनले मानव समाज नै संकटमा पर्दै गएको छ । आज नेपाली समाजमा गाईलाई दूध दिउञ्जेल पाल्ने र थारो भएपछि सडकमा छाड्ने प्रवृत्ति मौलाएको छ । यो प्रवृतिले हाम्रो खेतीपाती र जीवन प्रणालीलाई संकटमा धकेलेको छ । तिहारमा पूजा गरिने गाई राष्ट्रिय जनावर पनि भएकाले पर्वमा पूजा गर्ने मात्र नभई सधैं सम्मान गर्नुपर्छ भन्ने चेतनाको विकास समाजमा विस्तार हुनुपर्छ । काग प्रकृतिको कुचीकार हो, कुनै बेला नेपाली समाजको सन्देशवाहक पनि मानिन्थ्यो । आज कागको जीवन संकटमा पर्दैै गएको छ । कुुकुर हाम्रो सुरक्षा गर्ने जनावर हो । यी पशुपंक्षीको पूजा हुुनुको अर्थ समाजमा प्रकृतिलाई जोगाउनुपर्छ, प्रकृतिमा सबै बाँच्न सक्दा मात्रै मानव समाज गतिशील हुन सक्छ भन्ने सन्देश हो ।
पर्वमा खानपिन र तडकभडक मात्रै गर्नुको साटो मौलिकता जोगाएर नयाँ पुस्तालाई सन्देश दिनसक्नुपर्छ । तिहारको मौलिकता जोगाउने अवसरको रुपमा यो पर्वलाई मनाऔं । तिहार पर्वको सबैमा शुभकामना !




