न्यायिक निरूपण सुस्त हुँदा न्यायालयप्रति विश्वास बढ्न नसकिरहेको बेला सर्वोच्च अदालतले पूराना मुद्दाको फैसलालाई प्राथमिकता दिनु सकारात्मक छ । अदालतमा मुद्दा दायर भएपछि फैसला हुन बर्षौ लाग्दा न्याय पाएको अनुभूति नहुने र अदालतको गरिमा कायम नहुने प्रवृत्ति मौलाएका बेला पूराना मुद्दाको छिनोफानो गर्न प्राथमिकता दिने प्रधानन्यायाधीश प्रकाशबहादुर रावतको योजना कार्यान्वयन भइरहेको छ ।
राउतले सर्वोच्चको कार्यभार सम्हालेको दुई महिना पुग्न लागेको छ । यो अवधिमा सर्वोच्चमा पुराना मुद्दामा पाँच सय थानमात्र थपिएका छन् भने ४० प्रतिशतको दरले फैसला भइरहेका छन् ।
सर्वाेच्च अदालतले शुक्रबार र बुधबार बाहेक अन्य चार दिन अभियान फाँटअन्तर्गत पुराना मुद्दा पेसी तोक्ने गरेको छ । शुक्रबार र बिहीबार संवैधानिक इजलास बस्ने भएकाले उक्त दिन अभियान फाँटका मुद्दा पेसी तोकिँदैनन् । पाँच वर्ष पूरा भएपछि स्वतः अभियान फाँटमा मुद्दा तोकिने, अभियानका मुद्दा हटाउन नपाउनेदेखि एक महिनादेखि तीन महिनासम्मको पेसी तोकिनुपर्ने नियम बनाइएको छ । जसले पूराना मुद्दाको टुंगो लगाउनै पर्ने बाध्यता आएको छ ।सर्वाेच्च अदालतमा १७ न्यायाधीश कार्यरत छन् । बिहीबार बाहेक कम्तीमा सात वटा इजलास बस्दा यी मुद्दा प्राथमिकतामा राखेर साथ पेसी तोकिने व्यवस्थाले पूराना मुद्दाको किनारा लाग्न सहज भएको छ ।
ढिला न्याय पाउनु न्याय नपाउनु सरह हो । छिटो छरितो न्यायिक निरुपणले न्यायालयप्रतिको सम्मान वृद्धि हुन्छ । न्यायालयप्रतिको गरिमा बढ्दा समग्र शासन प्रक्रिया र राज्य व्यवस्थाप्रति नै नागरिकको अपनत्वबोध हुने हो । न्यायालयप्रति सम्मान र गरिमा बढाउन प्रधानन्यायाधीश रावतको सक्रियता अझै बढाउन आवश्यक छ । प्रधानन्यायाधीशको सक्रियतामा न्यायालयका कार्यरत न्यायाधीश र राज्य संयन्त्रको पनि साथ आवश्यक छ ।
सर्वोच्च अदालतले लामो समयदेखि बाँकी रहेका मुद्दा छिटो छरितो फस्र्योट गर्ने प्रमुख योजनाका साथ २०८१ साउन १ गतेदेखि न्यायपालिकाको पाँचौँ पञ्चवर्षीय रणनीतिक योजना लागु गरेको छ । ‘सबैका लागि न्याय’ भन्ने अवधारणासहित तयार पारिएको रणनीतिक योजनाले छिटोछरितो रूपमा मुद्दाको सुनुवाइ गरी न्यायिक निरूपण गर्ने लक्ष्य राखेको छ । तर पनि अझै न्यायिक निरूपण सहजै र छिट्टै भइरहेको छैन् । पूराना मुद्दाको हकमा सर्वोच्च अदालतले जुन सक्रियता देखाएको छ, पूरना नभएका मुद्दाको पनि फैसला छिटोछरितो गर्न आवश्यक छ । अदालतप्रतिको भरोसा र विश्वास बढाउने अवसर पनि हो यो बेला । चौतर्फी निराशा बढिरहेको बेला आशा जगाउने अवसरको रुपमा रणनीतिक योजना कार्यान्वयनलाई लिनुपर्छ ।




