रूरू क्षेत्र अर्थात रिडीको धार्मिक र सांस्कृतिक महिमा अतुलनीय छ । हिन्दु समुदायमा कालीगण्डकी नदीलाई निकै पवित्र मानिन्छ । रूरू क्षेत्रलाई पनि उत्तिकै पवित्र धामका रुपमा लिइन्छ । यहाँका धेरै सम्पदा निकै महत्वपूर्ण छन् । ती सम्पदालाई हिन्दु संस्कृतिमा निकै श्रद्धा गरिन्छ । पवित्र कालीगण्डकी र रूरू क्षेत्र सहित यहाँको महत्वपूर्ण स्थल ऋषिकेश मन्दिर हो । सो¥हौं शताब्दीमा पाल्पाका राजा मणिमुकुन्द प्रथमले कुनै दिन सपनामा नारायणको मूर्ति कालीगण्डकीमा छिपेको छ निकाल्नु भन्ने जानकारी पाए । कार्तिक शुक्ल एकादशीका दिन कालीगण्डकीमा स्नान गर्न गए । स्नान गर्दै गर्दा उनले कालीगण्डकीको गर्भमा ऋषिकेश भगवानको मूर्ति फेला पारे । फेला पारेको मूर्ति राजाले अहिले मन्दिर भएको स्थानमा प्रतिस्थापन गरे । ऋषिकेश मन्दिरको इतिहास पाँच सय वर्ष भएको पुष्टि हुन्छ ।
हिन्दु धर्मावलम्बीको पवित्रस्थल रूरू क्षेत्र कुनै बेला ख्याति निकै फैलिएको थियो । कालान्तरमा ओझेलमा पर्दै गयो । ओझेलमा परेको रूरू क्षेत्रमा योजनाबद्ध विकास गरी पुर्नउत्थान गर्न जरूरी छ । कुनै बेला भारतदेखि तिब्बतसम्म फैलिएको रूरूको वैभव फर्काउन छ वर्ष अघि शुरु भएको रूरू क्षेत्र गुरूयोजना कार्यान्वयन सुस्त छ । लुम्बिनी प्रदेशका संस्थापक मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेलले रूरू क्षेत्रलाई महत्वपूर्ण धार्मिक पर्यटनको गन्तव्य बनाउन सकिन्छ भनेर शुरु गरेको रूरू क्षेत्र गुरूयोजना कार्यान्वयन गर्न त्यसपछिका सरकारले पटक्कै चासो दिएका छैनन् । टुक्रे योजना कार्यान्वयनका लागि बजेट छर्ने बानी परेकाहरुको प्राथमिकता ‘ड्रिम प्रोजेक्ट’ कार्यान्वयन गर्न चासो नजानु अस्वाभाविक होइन् । राजनैतिक अस्थिरताको कोपभाजनमा रूरू गुरूयोजना परेको छ ।
कालीगण्डकी करिडोर निर्माण सम्पन्न हुन लागेको छ । कालीगण्डकी करिडोर निर्माणले मुक्तिनाथ र पोखरासँगको दुरी घटाएको छ । सिद्धबाब सुरूङमार्ग निर्माण हुँदै गरेको र यो सम्पन्न भएपछि अझ भारतीय पर्यटकको आवागमन बढ्ने निश्चित छ । रूरू क्षेत्र हुँदै मुक्तिनाथ जाने गरी आन्तरिक तथा बाहय पर्यटकलाई आर्कषित गर्न सकिन्छ । रूरू गुरूयोजना कार्यान्वयन हुने बित्तिकै आर्कषक पर्यटकीय गन्तव्य बन्ने निश्चित छ । र, गुमेको चमक फर्काउन सकिन्छ ।
कुनै बेला भारतबाट धेरै साधुसन्त र तिर्थालुहरु रूरू आए । श्री ३ जुद्ध शमसेर जबरा १३ वर्ष लामो राजकाज त्यागेर रिडी नजिकै अर्गलीमा आएर बसेका थिए । श्री ५ त्रिभुवनको निधनपछि अस्थि सेलाउन रिडी ल्याइएको थियो । अठार महापुराण मध्येको एक बराह महापुराणमा उल्लेख भए अनुसार गण्डकीमा जीवित छदा स्नान गर्ने र निधन भएपछि अस्थि सेलाउने काम निकै महत्वपूर्ण रहेको मानिन्छ । पुराणमा उल्लेख भएकाले पनि रिडीमा नुवाउने प्रचलन धेरै पहिलेदेखि चल्दै आएको छ । पछिल्लो समय शासक वर्गकोे प्राथमिकतामा नपर्दा रिडी ओझेल पर्दै गयो ।
रिडीका बारेमा जुन मान्यता स्थापित छन्, ती मान्यताका बारेमा प्रचार गरी धार्मिक पर्यटन प्रवद्र्धन गर्न सकिन्छ । सडक पूर्वाधार गुणस्तरीय बन्दै गएकाले आन्तरिक मात्रै नभई हजारौं भारतीय धार्मिक पर्यटक ल्याउन सकिन्छ । रिडीको पुर्नउत्थानले मुलुकको धार्मिक पर्यटन प्रवद्र्धनले फड्को मार्ने निश्चित छ ।
