बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीमा सन् २०२४ मा ११ लाख ७२ हजार २ सय ८२ ले भ्रमण गरे । सन् २०२३ मा ९ लाख ९८ हजार ९ सय ३८ ले लुम्बिनी भ्रमण गरेका थिए । सन् २०२३ मा तेस्रो मुलुकका ७६ हजार २ सय १० जनाले भ्रमण गरेकोमा सन् २०२४ मा १ लाख ११ हजार ४ सय ३ जनाले भ्रमण गरे । कोरोना महामारीले ठप्प भएको पर्यटक आगमन विस्तारै उकालो लाग्दैछ । कोरोना महामारीले थला परेको पर्यटन क्षेत्र विस्तारै तंग्रिदैछ । पर्यटन क्षेत्र तंग्रिदै जाँदा आर्थिक मन्दीले निराश व्यवसायीलाई आशा जगाएको छ ।
लुम्बिनीमा पर्यटक आगमन बढेकोे तथ्याङ्क हेर्दा कोरोना महामारी र त्यस लगत्तैको अवस्था भन्दा धेरै सुधार आएको छ । तर मुलुकको समृद्धि हासिल गर्ने पर्यटन भएको र लुम्बिनी एउटा महत्वपूर्ण ठाउँ भएकाले अहिले जुन आगमन छ, यो न्यून हो । लुम्बिनीमा अझै पर्यटकको संख्या बढाउनुपर्छ । आएका पर्यटकको बसाई पनि लम्ब्याउन सरकारी योजना हुनुपर्छ । लुम्बिनी आएका पर्यटक मायादेवी मन्दिर पुगेर मात्रै हुँदैन् भन्ने सन्देश प्रवाह हुनुपर्छ । बुद्धको अस्ति धातु रहेको रामग्राम स्तुप र बौद्ध धर्म तथा संस्कृतिसँग सम्बन्धित विभिन्न संरचना रहेको कपिलवस्तु खुला संग्रहालय हो ।लुम्बिनी आएका पर्यटकलाई रामग्राम र कपिलवस्तु पु¥याउन पर्यटकीय पूर्वाधार निर्माणमा ढिलाई भइरहेको छ । पूर्वाधार विकासको योजना निर्माण र कार्यान्वयनले नै हो पर्यटक आगमनको द्वार खोल्ने ।
गौतम बुद्ध अन्तराष्ट्रिय विमानस्थलबाट विभिन्न बौद्ध मुलुकमा सिधा हवाई उडान हुन सकिरहेको छैन् । यद्दपी चीन भ्रमणमा जाने उच्चस्तरीय भ्रमण टोलीले पोखरा र लुम्बिनीमा सिधा हवाई उडान गर्न आग्रह गर्दै आएको छ । चीन सकारात्मक भएको भनिएपनि कार्यान्वयन हुन सकिरहेको छैन् । कम्बोडिया लुम्बिनीमा सिधा हवाई उडान गर्न सकारात्मक भएको भनिएपनि किन कार्यान्वयन हुन सकिरहेको छैन् ?
नारायणगढ-बुटवल सडक निर्माणमा भएको ढिलाईले सडक यातायात असहज छ । काठमाडौं र पूर्वी नेपालबाट आउने सडक नै अस्तव्यस्त भएकाले पनि लुम्बिनी आउने योजना र चाहना हुने हरु पनि आउन सकिरहेका छैनन् । नारायणगढ-बुटवल सडक निर्माण छिटो सक्दा लुम्बिनी आउने पर्यटकको संख्या ह्वात्तै बढ्ने देखिन्छ ।
पर्यटकको आगमन सगैं बसाई लम्ब्याउन सरकारी र निजी क्षेत्र मिलेर लाग्नुपर्छ । लुम्बिनी आएका अधिकांश पर्यटक भारतीय बौद्ध स्थल घुमेर विहान आउने र साँझ फर्किने गरेकालेस्थानीय ट्राभल ऐजेन्सी र होटल व्यवसायी मिलेर पर्यटन प्रवद्र्धनको प्याकेज ल्याएर पर्यटकको बसाई लम्बाउन सकिन्छ ।
