आज अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवस अर्थात् मे दिवस । सन् १८८६ मा अमेरिकाको सिकागोमा  ‘आठ घन्टा काम, आठ घन्टा मनोरञ्जन र आठ घन्टा आराम’ नारासहित सुरु भएको मजदुर आन्दोलनको सम्झनामा विश्वभर श्रमिक दिवस मनाइन्छ ।
विश्वका मजदुरले यस दिवसलाई पर्वका रुपमा लिँदै आफ्ना हकअधिकारको सुनिश्चितताका लागि सरकार र रोजगारदातालाई दबाब दिने उद्देश्यले विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाउँछन् । नेपालमा समेत मजदुर सङ्गठनले विभिन्न कार्यक्रम गर्दै यो दिवस मनाउँदै आएका छन्  । नेपालमा विराटनरगमा २००७ सालमा मजदुर आन्दोलनसँगै यो दिवस मनाइन थालिएको हो । विसं २०४६ को राजनीतिक परिवर्तनसँगै नेपालमा यो दिवसमा सार्वजनिक बिदा दिन थालिएको हो ।

नेपाली समाजमा लामो समयसम्म श्रमलाई हेयका दृष्टिकोणले हेर्ने सामाजिक मान्यता रह्यो । कतिपय श्रमका क्षेत्रहरुमा नेपाली श्रमशक्तिको सहभागिता समेत देखिंदैन । जसबाट वर्षेनी अर्बौंको पुँजी रेमिट्यान्सका रुपमा पलायन भइरहेको छ । श्रमलाई हेयका दृष्टिकोणले हेर्ने प्रवृत्तिले कतिपय रोजगारीका लागि विदेश जान बाध्य छन् । यही काम र काम गर्ने इच्छा हुँदा पनि समाजले हेर्ने दृष्टिकोण नफेरिदा यहाँ काम गर्न विदेशी आउने र यहाँको जनशक्ति पलायन भइरहेको छ । अब श्रमलाई सम्मानको दृष्टिले हेर्ने वातावरण बनाउनुपर्छ । श्रम शक्तिको विकासबाट नै समृद्ध राष्ट्रको निर्माण सम्भव छ । श्रम शक्तिको सम्मानको वातावरण बनाएर अघि बढ्न आवश्यक छ  ।  विकास र समृद्धिको नागरिकको आकांक्षा पूरा गर्न श्रमशक्तिलाई अर्थतन्त्र र मुलुकको पूर्वाधार विकासमा लगाउनु अनिवार्य छ ।

 मुलुकमा आजको यो परिस्थिति २००७, २०४६ र २०६२-०६३ मा भएका राजनीतिक आन्दोलन र क्रान्तिको सफलताबाट निर्माण भएको हो । उक्त आन्दोलनमा नेपाली श्रमिकवर्गको सहभागिता र  बलिदान अविस्मरणीय छ । नयाँ संविधानले एकात्मक र केन्द्रीकृत राज्यव्यवस्थाको अन्त्य गरी संघात्मक  र समाजवाद उन्मुख राज्य व्यवस्थाको स्थापना गरेको छ । संविधानले व्यवस्था गरेको समाजवाद उन्मुख  राज्य व्यवस्था व्यवहारमा कार्यान्वयन गर्दै जाँदा समाजमा वर्गीय विभेदको खाडल पुरिंदै जाने निश्चित छ । श्रमिकवर्गको हितका लागि सरकारले सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रम घोषणा गरी कार्यान्वयन अघि बढाएको छ । यो कार्यक्रम व्यवहारिक रुपमा कार्यान्वयन हुँदै श्रमिक वर्गको हित र सम्मान स्थापित हुनेछ । श्रमशक्तिको विकासवाट नै समृद्ध नेपाल निर्माण सम्भव हुन्छ भन्ने मान्यताका आधारमा अघि बढ्न आवश्यक छ । सम्पूर्ण श्रमजीवि वर्गमा अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवस (मई १)को उपलक्ष्यमा हार्दिक शुभकामना !