कालीगण्डकी नदीमा मात्रै पाइने शालिग्रामको बारेमा प्रचारप्रसार गरी धार्मिक र पर्यटकीय प्रवर्धन गर्न रूरू क्षेत्रको रिडीमा शालिग्राम महोत्सव आयोजना हुनु सकारात्मक छ । शालिग्राम हिन्दु समुदायले पुज्ने प्रचलन छ । हिन्दु धर्मावलम्बीलाई कालीगण्डकी र रिडीमा आकर्षित गर्न शालिग्राम महोत्सव गरेर लुम्बिनी प्रदेश सरकारले धार्मिक पर्यटन प्रवर्धनको पहलकदमी लिएको छ ।
गुल्मी, पाल्पा र स्याङ्जा जिल्लाको संगममा रहेको रूरूक्षेत्र हिन्दू धार्मिक ग्रन्थ बराह पुराणमा यस स्थानको पौराणिक इतिहासका बारेमा उल्लेख छ । नेपालमा रहेका हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको चार वटा धार्मिक क्षेत्रहरूमध्ये रुरुक्षेत्र एक हो । अरु तीन बराह क्षेत्र, पशुपति क्षेत्र र मुक्ति क्षेत्र हुन् । नेपालका चार क्षेत्रमध्ये एक रूरू क्षेत्र पुग्दा शालिग्राम देख्न र पूजा गर्न समेत पाइने भएकोले यसको महत्व धेरै रहेको छ । शालिग्राम भगवान विष्णुको साक्षात प्रतीक मानिने भएकाले यसको पूजा विशेष रूपमा वैष्णव परम्परामा गरिन्छ । शालिग्राम बिना तुलसी विवाह, विष्णु पूजा, लक्ष्मी पूजा, र पितृकार्य अपूर्ण मानिन्छ । हिन्दू समाजमा शालिग्रामलाई घरमा राखेर दैनिक पूजा गर्ने चलन छ । यसको उपस्थितिले घरमा सकारात्मक ऊर्जा, समृद्धि र शान्ति ल्याउने विश्वास छ । धार्मिक दृष्टिकोणले शालिग्राम कुनै मूर्ति होइन, साक्षात शालिग्रामशिला हो । जसलाई बिना प्राणप्रतिष्ठा पनि पूज्न सकिन्छ ।
महोत्सवमा १ हजार ८ शालिग्रामको पूजन, बिक्री वितरण, ऋषिकेशवको रथयात्रा, झाँकी ¥यालीलगायत भजनकिर्तन, कालीगण्डकीमा सन्ध्याकालीन आरती गर्ने कार्यक्रम भए । लुम्बिनी प्रदेश सरकार स्थापना पछि रूरू क्षेत्रको प्रचार प्रसार र पूर्वाधार विकासलाई प्राथमिकता दिइएको छ । बृहत रूरू क्षेत्र गुरुयोजना तयार गरेर पूर्वाधार विकासको काम अघि बढाइएको छ । यद्यपी रूरू क्षेत्र गुरुयोजनाको काम अपेक्षित रुपमा अघि बढेको छैन । पर्याप्त बजेटको अभावमा काम सुस्त छ ।
रूरू क्षेत्रको धार्मिक तथा साँस्कृतिक महत्व भएकाले भारतसहित नेपालका विभिन्न स्थानबाट दर्शनार्थी यहाँ आउँछन् । अहिलेको संख्यालाई अझैँ बढाउन सकिन्छ । सोह्रौ शताब्दीका पाल्पाका राजा मणिमुकुन्द सेनले कालीगण्डकीमा स्नान गर्दा भगवान ऋषिकेशवको मूर्ति फेला परेको र सोही मूर्तिलाई प्रतिस्थापन गरेको भन्ने भनाइ छ । यहाँ नुहाएर ऋषिकेशवको दर्शन गर्दा पून्य प्राप्त हुने विश्वास छ । हिन्दु समुदायमा कालीगण्डकी, शालिग्राम र ऋषिकेशवको महत्वका बारेमा प्रचार अझैँ बढाउन आवश्यक छ । शालिग्राम महोत्सव प्रचारको एउटा कडी हो ।
अब रिडीमा शालिग्राम संग्रहालय बनाउनुपर्छ । जहाँ विभिन्न स्वरुपमा शालिग्राम देख्न पाइयोस् । ऐतिहासिक र साँस्कृतिक दृष्टिले महत्वपूर्ण रिडीमा भारतीय हिन्दु श्रद्धालुको आगमन बढाउन सके आर्थिक रुपमा पनि हामीले फाइदा लिनसक्छौं । त्यसका लागि गुरुयोजनाअनुसारको काम हुनुपर्छ । निरन्तर प्रचारप्रसार हुनुपर्छ । अहिले गरेको शालिग्राम महोत्सवले धेरै सिकाइ भएको हुनुपर्छ । यही सिकाइबाट फराकिलो बाटो बनाउँदै अघि बढ्नुपर्छ ।
