जम्मु कस्मिरमा भएको हत्या सन्दर्भः
१. धर्मको बहाना बनाएर गरिने राजनीति अत्यन्त निचताको पराकाष्ठ हो । यो कुनै व्यक्तिको राजनीतिको भ¥याङ बन्न सक्छ । यही भ¥याङ वा लिस्नोलाई हाइ–हाइ गर्ने प्रवृत्ति हाम्रो समाजमा छ । यो हाइहाइ गर्ने प्रवृत्ति बढिरह्यो भने व्यक्ति त खास मतलबीका बिचमा लोकप्रिय बन्न सक्छ । तर अन्ततः यसले समाजलाई हानि सिवाय कुनै कल्याण गर्दैन ।
२. धर्म भनेको मानवको कल्याण गर्नु हो । धर्मको अर्थ कर्तव्यपराणयता हो । मानव र मानवीय वातावरण, प्रकृति समेतको संरक्षण गर्नु हो । बोटबिरुवा मात्र होइन, सबै प्राणीहरु बाघ, भालु, सर्प, मृग, खरायो, जरायो, वानर अनि सबै खाले पंक्षी जगत विच्छी, किटादि यहाँसम्म कि झिंगासमेतको समुचित र सन्तुलित मात्रामा संरक्षण गर्नु पनि हो ।
३. यी सबै बाँचे भने मात्र हावापानी स्वच्छ हुनेछ । अनि पनि बुद्धिमान र जान्ने बुझ्ने र सभ्य ठानिएको मानवको हित भलो हुनेछ ।
४. आजकाल सामान्यतया मान्छेले धर्म भनेको हिन्दू, इस्लाम, क्रिस्यिनिटी शिख, वहाई आदिलाई बुझ्ने गरेको पाइन्छ ।
त्यही बुझाइअनुसार मानिसहरु त्यस्तै मतमा आबद्ध भएको पाइन्छ । आफूले मानिआएको मतलाई सर्वश्रेष्ठ ठान्ने र अरु माने गरेको मत वा मतालम्बीलाई निकृष्ठ ठान्ने प्रवृत्तिले अनावश्यक द्वन्द्वको सिर्जना भएको पाइन्छ ।
५. पौराणिक महाभारत युद्ध पनि त्यस्तै हो । हाम्रो भेकतिर कृष्ण र पाण्डवको पक्षमा र दुर्याेधन र कौरवको विपक्षमा विचारधारा निर्माण भएको पाइन्छ ।
६. पौराणिक कथा वा रामायण कथाको प्रसङ्ग पनि त्यस्तै छ । राम पनि हिन्दु र रावण पनि हिन्दु भएको बताइन्छ । तर यो कथाको शीर्षक नै रावायण नराखेर रामायण राखिएको छ । शीषर्कमै कथाकार वा महाकाव्यकार ऋषि वाल्मिकीले रामायण राखेर राम पक्षको पृष्ठपोषण गरेका छन् र रावणप्रति घृणा जगाइएको छ । शिवका सच्चा उपासक रामभन्दा त रावण नै देखिन्छन् । तर रावणप्रति घृणा जगाउने कथाकुथुङ्गी काव्य महाकाव्यको सिर्जना गरेका छन् । कथामा रावणलाई राक्षस र रामचन्द्रलाई मर्यादा पुरुष विष्णुको अवतार, साक्षत भगवान बनाइएको छ । धन्य हो कलमको टुप्पो !
अनि त्यसैअनुसार हाम्रो दिल दिमागभित्र पनि राम भनेका असल पात्र र रावण भनेको खराब पात्र हुन भन्ने छाप परेको छ । त्यही अनुसार भजनर्कितन हुने गरेको छ । लेखा जोखा कसले गर्ने ? कहिले गर्ने ?
७. एउटै धार्मिक मत मान्ने सम्प्रदायभित्र पनि यस्ता काटमार छन् । यो हिन्दुमा मात्र होइन ।
८. इस्लामतिर हेर्ने हो भने सिया र सून्यीको त्यस्तै द्वन्द्व छ । इसाइ धर्मतिर पनि प्रोटेस्स्याम्ट र क्याथेलिक आदि इत्यादि ।
९. हिन्दुभित्र त फेरि अझ कति हो कति ! ओम शान्ति, फेरि कृष्णाप्रणयामी आदि इत्यादि ३०औं सम्प्रदाय जन्मदै छन् । आफ्नै मत सर्वश्रेष्ठ आफैँ ठूलो भन्ने मतले समाजलाई भाँडेको छ । धर्मले भाँड्यो भन्ने हो भने जिब्रो थुतिन के बेर ? तैं चुप मै चुप !
१०. स्मरण गरौं, हालै जम्मु कस्मिर गएका पर्यटकहरुलाई कुन धर्म सम्प्रदाय वा राजनीतिक विचार दृष्टिकोणबाट प्रेरित भई अथवा चल्तेचलातेमा २६ जनाको हत्या गरियो । यस दुःखद् घटनामा हाम्रो बुटवलका एक जना सुदीप न्यौपानेको पनि हत्या भयो ।
११. घटनाको दृश्य भिडियोमा एक जना महिलाले हामीलाई पनि हत्या गर भनेर ठाडो चुनौती दिइन् ।
ती नाम थाहा नभएका कथित हत्यारा भनिएका त्यो जत्थाललाई केही महिलाहरुले हाम्रो पनि हत्या गर भनेर चुनौती दिए । त्यो जत्थाले हामीले तिमीलाई हत्या गर्दैनौैं ! हामीले किन हत्या ग¥यौैं, तिम्रो मोदीलाई गएर सोध भनेको सुनियो । दृश्य र श्रव्य यही थियो । तिम्रो मोदीलाई गई सोध भनेर जत्थाले भने । यो एउटा गम्भीर प्रश्न हो ।
१३. जम्मु कस्मिर हत्याकाण्डको जतिसुकै भत्र्सना र खेद प्रकट गरे पनि कमी नै हुनेछ । किनकि लुकेर छिपेर विना कारण हत्या जस्तो जघन्य अपराध हुनु आतंककारी पराकाष्ठा हो ।
१४. घटनापछि भारत जस्तो क्षेत्रीय शक्तिशाली देशले पाकिस्तानका विरुद्ध सिन्दुर अपरेशन गर्ने घोषणा गरेको छ । सिन्दुर अपरेशन भने पनि सिम्रिक अपरेशन भने पनि सैन्य अपरेशन नै हो । जम्मु कस्मिरको आम हत्या घटनालाई पाक सरकारले सञ्चालन गरेको भन्ने कुनै ठोस आधार छैन र थिएन ।
१५. भारतले सिन्दुर अपरेशनको नाममा फाइटर र ड्रोन पाक क्षेत्रमा प्रहार गर्न थालेपछि पाकिस्तान पनि के कम ? उसले पनि फाइटर ड्रोन भारततर्फ प्रहार गर्न सुरु गरेको छ । टिट फर ट्याटको व्यवहार राम्रो होइन ।
१६. तनाव ! तनाव !! महा तनाव सुरु भएको छ । भारत पाकिस्तान उत्तेजित भएर होइन संयमित भएर तनाव कम गर्न लाग्नु क्षेत्रीय शान्ति बनाइ राख्ने आधार हुने हुँदा संयमित होऊन् भन्ने सार्क राष्ट्रहरुको अध्यक्ष नेपालको आह्वान पनि छ ।
निचोडः
नेपालको परराष्ट्र नीतिको आधार असंलग्न परराष्ट्र नीति नै हो । गुट पक्षधर नेपाल हुन सक्दैन । निरपेक्षताका आधारमा बुद्धको संयक् दृष्टिका साथ शान्ति कायम गर्न लाग्नु नेपाल राज्य र नेपाली जनताको कर्तव्य हो ।
स्मरण रहोस् बाबरी मस्जिद वा राम जानकी मन्दिर अयोध्यामा छ त भनेर उत्खनन् गर्दै जाँदा अध्योयामा अन्ततः बुद्धका प्रतिमाका भग्नावेश प्राप्त भए झैं नै हुनेछ भन्ने लेखकको विश्वास छ । त्यसैले म शतप्रतिशत ठीक, ऊ शतप्रतिशत गलत भनेर दाबी गर्नु कसको हितमा छैन ।
