बुद्धिष्ट इन्टरनेशनल ट्राभल मार्टको तेस्रो संस्करणप्रति रूपन्देहीका व्यवसायीहरुले गरेको असन्तुष्टि जायज छ । काठमाडौंमा उद्घाटन गरेर भैरहवामा समापन गरिएको कार्यक्रमको औचित्यमाथि प्रश्न उठेको छ । उठेको प्रश्नले आगामी दिनमा ट्राभल मार्ट आयोजना गर्नु आवश्यक छ कि छैन भन्ने प्रश्न खडा भएको छ ।
मार्टको उद्घाटनसहित मुख्य कार्यक्रम पनि काठमाडौंमा भयो । रूपन्देहीका पर्यटन व्यवसायीको माग हो–यो कार्यक्रम लुम्बिनीमा गर्नुपर्दथ्यो । लुम्बिनीसहित बौद्धस्थलमा पर्यटन प्रवर्धनका लागि आयोजना हुने कार्यक्रम लुम्बिनी केन्द्रित हुनुपर्छ भन्ने माग स्वाभाविक हो । लुम्बिनीमा बसेर छलफल र निष्कर्ष निकाल्न सक्दा तथा त्यससँग सम्बन्धित अरु काम गर्न सक्दा नतिजामुखी हुनसक्थ्यो । केन्द्रीकृत मानसिकता हावी हुँदा अझँै काठमाडौंमा केन्द्रित हुने प्रवृत्ति छ । यो प्रवृत्ति सिंगो देशमा छ । मुलुकमा विधिवत रुपमा संघीय शासन प्रणाली स्थापना भएको दशक पुग्न लाग्यो । शासनको केन्द्र काठमाडौं मात्रै होइन् । संविधानले अधिकारको विकेन्द्रीकरण गरेको छ । तर प्रवृत्तिगत रुपमा केन्द्रीकृत मानसिकता बदलिन सकेको छैन । बुद्धिष्ट ट्राभल मार्टको उद्घाटनसहितका कार्यक्रम काठमाडौंमा हुनु त्यसैको उपज हो ।
अघिल्लो वर्ष भैरहवामा कार्यक्रम आयोजना भयो । जसको खर्च व्यवस्थापन भएन् । होटलमा पाहुना बसेको पैसा भुक्तानी भएन् । गौतमबुद्ध विमानस्थल नचल्दा मारमा परेका होटल व्यवसायीलाई मार्ट आयोजकले पैसा नतिरेर झनै पीडामा पार्नु निन्दनीय छ । संकटमा परेका व्यवसायीलाई तिर्नुपर्ने पैसा दिँदा राहत हुन्थ्यो ।
लुम्बिनीको पर्यटन प्रवर्धनका लागि काठमाडौंका तारे होटलमा आयोजना हुने छलफल र निष्कर्षले मात्रै हुँदैन । रूपन्देहीका पर्यटन व्यवसायी र स्थानीय समुदायलाई सँगै लिएर अघि बढ्न आवश्यक छ । लुम्बिनी र आसपासका समुदायले अपनत्व नगर्दासम्म बौद्ध पर्यटन फस्टाउन सक्तैन् । यहाँका व्यवसायीलाई पर्यटनमैत्री बनाउन पनि उत्तिकै आवश्यक छ । आगामी दिनमा बुद्धिष्ट मार्ट लुम्बिनीमा आयोजना गर्न आयोजकले ध्यान दिनुपर्छ । लुम्बिनीको नाममा हुने कार्यक्रम यही आयोजना हुँदा त्यसको प्रभावकारिता र औचित्य पुष्टि हुन्छ । केन्द्रीकृत मानसिकता त्यागेर काठमाडौंको खाल्डो बाहिर निस्कन सक्नुपर्छ । काठमाडौं खाल्डो बाहिर निस्कन सक्दा विचार र सोंच पनि फेरिनसक्छ, जसले समस्यामुखी नभई समाधानमुखी बनाउन सक्छ ।
