अविजित पन्थी
अर्घाखाँची
वि.सं. २०४९ सालमा अर्घाखाँची जिल्लाको मालारानी गाउँपालिका वडा नं. ९ मा जन्मिएका सुवर्ण खनाल हाल पाणिनि गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको रूपमा कार्यरत छन् । गाउँकै साधारण परिवेशमा हुर्केका खनालले प्रारम्भिक शिक्षा गाउँमै हासिल गरेपछि उच्च शिक्षा प्राप्तिका लागि निरन्तर संघर्ष गरे । विज्ञानप्रतिको रुचिका कारण त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट भौतिकशास्त्रमा स्नातकोत्तर गर्न सफल हुँदा उनको ज्ञानप्रतिको जिज्ञासा त्यत्तिमै सीमित भएन । कानुन र न्यायबारे गहिरो बुझाइ आवश्यक छ भन्ने ठान्दै हाल एल.एल.बी. अध्ययन पनि जारी राखिरहेका छन् ।
वि.सं. २०७६ सालमा निजामती सेवामा प्रवेश गरेपछि खनालले अर्घाखाँची जिल्ला अदालतमा प्रारम्भिक अनुभव संकलन गरे । त्यसपछि गुल्मीस्थित कोष तथा लेखा नियन्त्रण कार्यालय हुँदै भूमि व्यवस्था, शहरी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय काठमाडौंसम्म पुग्दै उनले करिब छ वर्ष लामो अनुभव हासिल गरे । यस अवधिमा उनले आर्थिक प्रशासन, नीति कार्यान्वयन, लेखा परीक्षण, सेवा प्रवाह र सुशासनका विविध पक्षमा प्रत्यक्ष काम गर्ने अवसर पाए । यिनै अनुभवको आधारमा अहिले पाणिनि गाउँपालिकामा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको जिम्मेवारी सम्हालेका छन् ।
खनाल भर्खरै मात्र पाणिनि गाउँपालिकामा आएका छन् । धेरै समय नभए पनि सुरुवातमै उनले गाउँपालिकाको प्रशासनिक सुशासन, जवाफदेहिता र चुस्त सेवा प्रवाहलाई प्राथमिकतामा राखेका छन् । उनको दृष्टिमा शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, पर्यटन र पूर्वाधार गाउँपालिकाको समृद्धिको आधार स्तम्भ हुन् । उनले नागरिकसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्दै, कार्ययोजना अघि बढाउन सहकार्य र समाधानमुखी दृष्टिकोण अपनाएका छन् ।
गाउँपालिकाले आफ्नै बजेटमार्फत् शिक्षा क्षेत्रमा धेरै कार्यक्रम अघि बढाएको छ । स्मार्ट कक्षा सञ्चालन, डिजिटल बोर्ड स्थापना, छात्रवृत्ति वितरण, पोषिलो खाजा, बालमैत्री कक्षा निर्माण र कम्प्युटर प्रशिक्षक कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने नीति राखिएको छ । यी सबै कार्यक्रमहरूलाई खनालले कार्यान्वयन गर्न, गुणस्तरीय शिक्षा प्रवाह गर्न र शिक्षक तथा विद्यार्थीलाई सहजीकरण गर्न प्राथमिकता दिएका छन् ।
स्वास्थ्य क्षेत्रमा पनि बजेटअनुसार पहलहरू तय छन् । हाल अन्तिम चरणमा रहेको १५ शैयाको अस्पताललाई सञ्चालनमा ल्याउने, सुरक्षित मातृत्व, पोषण, किशोरी मैत्री सेवा, आयुर्वेद, अपांगता उपचार सहायता, निःशुल्क औषधि वितरण, योग तथा ध्यान जस्ता सेवा प्रवाह गर्ने योजना छ । खनालले यी पहलहरूलाई छिटो प्रभावकारी रूपमा लागू गर्न, दुर्गम बस्तीका नागरिकसम्म स्वास्थ्य सुविधा पु¥याउन कार्यरत छन् ।
कृषि तथा पशुपालनमा मौरीपालन, आलु खेती, बाख्रापालन, पशु खोप, कृत्रिम गर्भाधान, डोअर–टु–डोअर कार्यक्रम, “एक गाउँ–एक प्रविधिक” र “एक पालिका–एक भेटनरी डाक्टर” जस्ता कार्यक्रम बजेटअनुसार तय छन् । खनालले यी कार्यक्रमको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्दै कृषकलाई आधुनिक प्रविधि, तालिम र बजार व्यवस्थापनमा सहयोग पु¥याइरहेका छन् । साथै, वातावरण संरक्षणका लागि एक लाख बिरुवा रोप्ने योजनाको कार्यान्वयनमा पनि उनी सक्रिय रहेका छन् ।
पूर्वाधारतर्फ प्रमुख सडक, अन्य मोटरबाटा, पुल, खानेपानी तथा भवन मर्मत योजनाहरू बजेटमै तय छन् । खनालले यी योजनालाई प्राथमिकतामा राख्दै निर्माण कार्य अगाडि बढाउन, सडक–पुलको मर्मत–संरक्षण सुनिश्चित गर्न, र पाणिनि तपोभूमि तथा सिस्ने खोलामा पर्यटकीय पुल निर्माणमार्फत् धार्मिक, सांस्कृतिक र पर्यटन विकासलाई अघि बढाउन कार्य गर्दै छन् ।
साथै, पाणिनि तपोभूमिको लागि जग्गा प्राप्ति गरी संघ र प्रदेश सरकारबाट विनियोजित कार्यक्रमको प्रभावकारी कार्यान्वयनमा समेत उनी सक्रिय रहेका छन् ।
रोजगारी सिर्जना, सीपमूलक तालिम, उद्यम विकास, होटल तथा आतिथ्य तालिम र स्वरोजगार प्रोत्साहन कार्यक्रम बजेटअनुसार लागू गरिनुपर्ने कार्यहरू हुन् । खनालले गाउँपालिकाका युवा वर्गलाई अवसर दिलाउन, रोजगार र स्वरोजगारलाई सहज बनाउन यी योजनाहरूको प्रभावकारी कार्यान्वयनमा जुटेका छन् ।
त्यस्तै, दैवी प्रकोप व्यवस्थापन, मर्मत कोष, कर्मचारी कल्याणकारी कोष र गाउँसभा तथा वडास्तरीय योजनाका लागि छुट्टै व्यवस्था बजेटअनुसार छन् । खनालले यी व्यवस्थापनलाई पारदर्शी, प्रभावकारी र समयमै कार्यान्वयन गर्न ध्यान दिएका छन् ।
उनको कार्यशैली संवाद, सहकार्य र समाधानमुखीपनामा आधारित छ । निर्वाचित जनप्रतिनिधि र प्रशासन एउटै लक्ष्यमा पुग्ने सहयात्री हुन् भन्ने विश्वासका साथ उनी गाउँपालिका अध्यक्षदेखि वडा प्रतिनिधिसम्म प्रत्यक्ष संवाद गर्दै सहकार्यमा जोड दिएका छन् ।
३२ वर्षकै उमेरमा यति ठूलो जिम्मेवारी सम्हाल्नु आफैंमा चुनौतीपूर्ण भए पनि खनालको परिपक्व सोंच, पेशागत इमान्दारी र पारदर्शी नेतृत्वले पाणिनीवासीमा नयाँ आशा जगाएको छ । सहकर्मीहरूले उनलाई इमान्दार, लगनशील र नविन सोंचका प्रशासकका रूपमा वर्णन गर्छन् भने नागरिकहरूले सुशासन, सेवा सहजता र पूर्वाधार विकासमा उनकै नेतृत्वबाट उपलब्धि हुने विश्वास राखेका छन् ।
सुवर्ण खनालको जीवनयात्रा एउटा साधारण ग्रामीण युवाको संघर्ष, पढाइ र सेवाभाव हुँदै प्रशासनिक नेतृत्वसम्मको कथा हो । गाउँकै माटोमा हुर्केका एक युवा आफ्नो प्रतिभा, लगनशीलता र इमान्दारीका आधारमा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत बनेको देख्दा पाणिनिवासीहरू आशावादी बनेका छन् । पारदर्शिता, जवाफदेहिता र नतिजामुखी कार्यशैलीमार्फत् उनले पाणिनि गाउँपालिकालाई प्रदेशमै उदाहरणीय बनाउने लक्ष्य लिएका छन् । नागरिकहरू गर्वका साथ भन्न थालेका छन् – “पाणिनिको उज्यालो भविष्य अब सुवर्ण खनालको नेतृत्वमा सुरक्षित छ ।”
