आज संविधान दिवस । नागरिकले चुनेका प्रतिनिधि रहेको संविधानसभाले संविधान बनाएको दश वर्ष पुगेको छ । संविधान कार्यान्वयनको दशक पुग्दा अहिले संविधान घाइते भएको छ । संवैधानिक प्रक्रिया मिचेर राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले गरेको सरकार गठनलाई लिएर चौतर्फी आलोचना भएको छ ।
नेपाली जनताले लामो समयदेखि गर्दै आएको एकताबद्ध संघर्षबाट वंश परम्परामा आधारित सामन्ती राजतन्त्रको अन्त्य गरी लोकतान्त्रिक शासन व्यवस्था स्थापना भएको हो । लामो संघर्षबाट प्राप्त लोकतान्त्रिक शासन प्रणालीलाई संविधानले संस्थागत गरेको हो । नयाँ संविधानले संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई विधिवत रुपमा संस्थागत गर्दै नागरिकका आकांक्षा पूरा गर्ने ढोका खोलेको छ । संघीयता, गणतन्त्र, धर्मनिरपेक्षता, समावेशीकरण र समानुपातिक प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गरी संविधानले सबै तह तप्का, वर्ग र क्षेत्रका नागरिकको हक अधिकार स्थापित गरेको छ । संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र शासन प्रणालीका रुपमा मात्र नभई नागरिकको जीवनपद्धति र शैलीका रुपमा स्थापित गर्दै अघि बढ्दा अहिले युवा विद्रोहका माग पूरा गर्न अन्तरिम सरकार गठन भएको छ । यो सरकार संसदबाट गठन भएको हो ।
विद्रोहलाई व्यवस्थापन गर्न राष्ट्रपति पौडेलले जुन प्रक्रिया अघि सारे, त्यो अस्वभाविक कदम र प्रक्रियालाई सही मार्गमा ल्याउने काम तोकिएको मितिमा चुनाव गर्दा मात्रै सम्भव छ । बाटो बिराएको संविधान कार्यान्वयनलाई सही बाटोमा ल्याउन सरकार जति जिम्मेवार हुनुपर्छ, दलहरु पनि उत्तिकै जिम्मेवार हुन आवश्यक छ ।
संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नागरिकको जीवनपद्धती र शैलीका रुपमा स्थापित गर्न हामी सबैको साझा संकल्प हुनुपर्छ । कार्यान्वयन हुँदै जाँदा सबै पक्षबाट स्वीकार्य पूर्ण सहमतिको दस्ताबेजको रुपमा संविधान स्थापित भएको छ ।
अहिले व्यवस्था फेरियो, तर अवस्था फेरिएन भनेर चुलिएको असन्तुष्टिलाई संविधानको सही कार्यान्वयनबाट व्यवस्थापन गर्न सकिन्छ । आज नै नागरिकको अवस्था बदल्ने संकल्प गरौं । शासन प्रणालीलाई संस्थागत गर्दै उद्योगधन्दाको विकास, रोजगारी श्रृजना र युवा जनशक्तिलाई देशमै केही गरेर बस्न सक्ने बनाउन साझा संकल्प गरौँ । युवा विद्रोहपछि संविधानमाथि प्रहारको श्रृखंला सुरु भएको छ । लोकतान्त्रिक प्रणालीलाई जीवन्त राख्न राजनैतिक दल र युवापंक्तिको खबरदारीको खाँचो छ ।
अन्त्यमा, संविधान दिवसको अवसरमा सबैमा शुभकामना !
