तराईमा सातादेखि अत्याधिक चिसो बढेको छ । शीतलहरले जनजीवन अस्तव्यस्त भएको छ । नागरिकको दैनिकी प्रभावित भएको छ । खासगरी बालबालिका, जेष्ठ नागरिक र सुत्केरी महिला प्रभावित भएका छन् । स्थानीय तहले विद्यालय बन्द गरेका छन् । तराईमा शीतलहरले नागरिकको ज्यान जाने जोखिम उत्तिकै छ । शीतलहरको जोखिम न्यूनीकरणका लागि चाल्नुपर्ने कदमबारे ध्यान नदिँदा नागरिकको सास्ती चुलिएको छ ।
शीतलहर वर्षेनी जाडो याममा हुन्छ । शीतलहर दुई सातादेखि एक महिनासम्म पनि हुन सक्छ । यसले जनजीवन अस्तव्यस्त हुने र नागरिकको जीवन नै जोखिममा पर्नेबारे राज्यका निकाय जानकार छन् । सम्भावित जोखिमबारे जानकार हुँदा समेत जोखिम न्यूनीकरणका लागि आवश्यक कदम नचाल्नु दुःखद छ । शीतलहरलाई रोक्न सकिंदैन्, तर जोखिम न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ । तहगत सरकारका निकायले गर्नुपर्ने काम गर्ने हो भने नागरिकको जीवन जोगाउन सकिन्छ । शीतलहरबाट बालबालिका, जेष्ठ नागरिक र सुत्केरी महिला प्रभावित हुँदा उनीहरुको रेखदेख र स्याहारका लागि स्थानीय तहले ध्यान दिन सक्छन्, अझ सबैभन्दा समस्या विपन्न नागरिकको दैनिकी भएको छ । चिसोमा न्यायो कपडाको अभाव छ । त्यसो त मुलुक संघीय संरचनामा गइसकेपछि स्थानीय तह र प्रदेश सरकारले विपन्न नागरिकलाई सुरक्षित आवासको व्यवस्थापनमा ध्यान दिइरहेका छन् । जेष्ठ नागरिकलाई मासिक भत्ताले पनि उनीहरुको जीवन सहज भएको छ । तर स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिले शितलहरलाई सामान्य नमानी विपद्को रुपमा बुझेर वडा वडामा शीतलहरविरुद्ध अभियान चलाउन आवश्यक छ ।
तराईमा जाडोमा अत्याधिक चिसो र गर्मीमा अत्याधिक गर्मी हुन्छ, जसले यहाँको जनजीवन अत्याधिक प्रभावित हुन थालेको छ । अत्याधिक चिसो र अत्याधिक गर्मीका कारण तराईमा जनजीवन अस्तव्यस्त हुँदा क्षति न्यूनीकरण गर्न सरकारको कार्ययोजना प्रष्ट छैन । कुनै पनि विपद् व्यवस्थापनमा हामी कहाँ पूर्व तयारीभन्दा विपदपछिको अवस्था व्यवस्थापनमा बढी ध्यान दिइरहेका हुन्छौं । तराईका गरिब र सीमान्तकृत समुदाय शीतलहरको असरबाट प्रभावित हुने भएकोले उनीहरुलाई जोगाउन पहलकदमी लिन आवश्यक छ । इट्टा उद्योगमा काम गर्ने मजदुरका छोराछोरीसँगै रहने भएकाले उनीहरुको स्वास्थ्य जोखिममा छ । तराईमा दाउराको अभाव छ, अझै पनि गुँइठामा खाना पकाउनेहरु धेरै छन् । उनीहरुको जीवनस्तर सुधार गर्न खाली जग्गा र सार्वजनिक जग्गामा बिरूवा रोप्ने र हुर्काउने अभियान चलाएर दाउराको पूर्ति गर्न सकिन्छ ।
कतिपय पालिकाले सीमान्तकृत र गरिब परिवारलाई खाना पकाउन ग्यास चुल्हो बाँडे । कतिपयले सिलिण्डर समेत बाँडे । तर, पाएको ग्यास सिलिण्डर सकिएपछि अर्को सिलिण्डर किन्न नसक्दा कार्यक्रमको प्रभावकारितामा प्रश्न उठ्यो । अत्याधिक चिसोमा जेष्ठ नागरिक र बालबालिका प्रभावित हुने हुँदा उनीहरुलाई जोखिमबाट जोगाउन सचेतना कार्यक्रम चलाउनुपर्छ । चिसोमा अस्पतालमा निमोनियालगायतको समस्या बढ्ने भएकोले अस्पतालमा बिरामीको चाप हुन्छ । सीमान्तकृत र गरिब परिवारलाई न्यानोमा राख्न पालिकाले दाउरा र न्यायो कपडा वितरण गर्न सक्छन् । बिरामी भएपछि उपचार गर्न आर्थिक अभावले सकेसम्म अस्पताल जान नखोज्ने संख्या ठूलो छ, अस्पताल जान नखोज्नेलाई अस्पतालको पहुँचसम्म पु¥याउने काम पनि पालिकाको हो ।
संकटका बेला नागरिकले राज्य खोज्छ । यही बेला हो, राज्यले नागरिकप्रति आफ्नो भूमिका देखाउने । तहगत सरकारबिच समन्वय र सहकार्यबाट नै महामारीलाई सामना गर्न सकिन्छ भन्ने हामीलाई कोभिड महामारीले सिकाएको छ ।
