निर्वाचन आयोगले निर्वाचन आचारसंहिता २०८२ स्वीकृत गरेको छ । निर्वाचनलाई मर्यादित र व्यवस्थित गर्न आचारसंहिता तयार गरी लागु गरिन्छ । फागुन २१ गते प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको मिति तय भएकाले आयोगले निर्वाचन लक्षित तयारी तीव्र बनाएको छ । निर्वाचन हुन्छ वा हुँदैन भन्ने व्यापक अन्यौल भइरहे पनि आयोगको तयारीले निर्वाचनको वातावरण बनाउँदैछ । यद्यपी अझै तोकिएकै मितिमा निर्वाचन हुन्छ भन्ने विश्वास गर्ने आधार तयार भएको छैन । निर्वाचनका लागि गर्नुपर्ने सरकारी तयारी थुप्रै बाँकी रहेका र प्रतिनिधिसभा विघटनको मुद्दा अदालतमा विचाराधीन रहेकोले छिनोफानो भएपछि मात्रै निर्वाचनको माहौल बन्ने छ ।
निर्वाचन आयोगले तयार गरेको स्वीकृत आचारसंहिता माघ पहिलो साताबाट कार्यान्वयनमा जानेछ । निर्वाचन आचारसंहिताको पालना गर्ने र गराउने कामले निर्वाचन स्वच्छ, निष्पक्ष र भयरहित बनाउन सघाउँछ । तसर्थ निर्वाचन आयोग, सरकारका निकायहरु, राजनैतिक दल, उम्मेदवार र नागरिकले आचार संहिताको पालना गर्ने र गराउने जिम्मेवारी र कर्तव्यबाट पन्छिनु हुँदैन । स्वच्छ, मर्यादित र निष्पक्ष निर्वाचनले मात्रै लोकतान्त्रिक मूल्य र मान्यतालाई आत्मसात गर्न सक्छ । आचारसंहिता पालना गर्दा वा नगर्दा केही नहुने भएकाले पालना अनिवार्य नठान्ने पंक्ति पनि समाजमा छ । कानुन झैं अनिवार्य नभएकाले आचारसंहिताप्रति बेवास्ता गरेको पाइन्छ । तर निर्वाचन आचारसंहिता केबल नैतिकताको विषय मात्रै होइन, यो त कानुन झैं पालनाका लागि अनिवार्य छ ।
फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनमा एक उम्मेदवारले चुनावी प्रचारप्रसार गर्दा दुईभन्दा बढी गाडी प्रयोग गर्न नपाउने, दुईभन्दा बढी गाडी प्रयोग गरे कारबाही हुने आचारसंहितामा उल्लेछ । आचारसंहितामा भएको यो व्यवस्थालाई व्यवहारमा कार्यान्वयन गर्न आवश्यक छ । त्यसको पहलकदमी निर्वाचन आयोगले लिनुपर्छ । आचारसंहितामा उल्लेख हुने, तर कार्यान्वयन नहुने प्रवृत्तिले आचारसंहिताप्रति विश्वास जाग्न सकेको छैन ।
लोकतन्त्रमा अधिकतम नागरिकको सहभागितामा हुने निर्वाचनलाई राम्रो मानिन्छ । निर्वाचनमा सबै राजनैतिक दल सहभागी हुन पाउने वातावरण जति आवश्यक छ, निर्वाचनमा तडकभडक र खर्चिलो प्रचारलाई रोक्न पनि उत्तिकै जरूरी छ । तडकभडक र खर्चिलो प्रचारले मतदाता अवाञ्छित ढंगले प्रभावित हुनसक्छन् । मतदातालाई आर्थिक प्रलोभनमा पार्ने प्रयास पनि हुनसक्छ । तसर्थ आचारसंहिताको पालनामा कडाइ गरी अवाञ्छित क्रियाकलाप नियन्त्रणमा ध्यान दिनुपर्छ ।




