निर्वाचन आयोगले आचारसंहिता पालना कार्यान्वयनमा दृढता व्यक्त गरिरहे पनि आचारसंहिताको पालनाप्रति दल र उम्मेदवारहरु जिम्मेवार देखिएका छैनन् । निर्वाचन आचारसंहिताको पालनामा जिम्मेवार नबन्दा निर्वाचनमा तडकभडक देखिएको छ ।
उम्मेदवारी दर्ता गर्न जाँदा २५ जनाभन्दा बढी सहभागी हुन नहुने र तडकभडक गर्न नहुने निर्वाचन आचारसंहितालाई दलहरुले पालना गरेनन् । प्रचारप्रसारकै क्रममा दल र उम्मेदवारको झण्डा र व्यानरसँगै बालबालिकाको प्रयोग भएका तस्विर तथा भिडियो सामाजिक सञ्जालमा देख्न सकिन्छ । विदेशी सवारी साधनको प्रयोग भएको छ । प्रचारप्रसारका क्रममा उम्मेदवारको मानमर्दन हुने गरी लगाइएका नारालाई सामाजिक सञ्जालमा प्रचार गरिएको छ । उम्मेदवारले मनोनयन दर्ता र प्रचारप्रसारका क्रममा राष्ट्रिय झण्डाको प्रयोग गरेका छन् । अहिले जुन ढंगले आचारसंहिताको उल्लंघन भइरहेको छ, चुनाव नजिकिंदै जाँदा यो रफ्तार अझै बढ्ने देखिन्छ ।
सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोग गरी प्रचारप्रसार गर्ने, अरुको चरित्र हत्या गर्ने र भ्रामक सूचना सम्प्रेषण गर्ने प्रवृत्ति बढ्न सक्छ । निर्वाचनका समयमा प्रवाह हुने मिथ्या सूचना, भ्रामक सूचना, घृणात्मक अभिव्यक्ति निरुत्साहित र नियन्त्रण गर्न प्रभावकारी अनुगमन गर्ने बताए पनि आयोगले अहिलेकै चालढालले आचारसंहिताको पालना गर्न गराउन कडाइ गर्न सक्ने देखिंदैन । अराजक बन्दै गरेको समाज र अटेरी गर्ने दल तथा उम्मेदवारलाई निर्वाचन कानुनअनुसार कारबाही गर्न आयोगको सक्रियता होला भन्ने विश्वास गर्न सकिंदैन । यद्यपि आयोगले सामाजिक सञ्जालको अनुगमन गर्न प्रत्येक जिल्लामा दुई सूचना प्रविधिमा अभ्यस्त प्रहरी खटाउने प्रक्रिया अघि बढाएको छ । प्रहरीको साइबर ब्यूरोको सक्रियताले आयोगलाई आचारसंहिता पालनामा सहयोग पुग्न सक्छ । आयोगले आचारसंहिता पालना गर्न÷गराउन कठोर बन्न सक्दा मात्रै अराजक प्रवृत्तिलाई नियन्त्रण गर्न सक्छ ।
विद्युतीय सञ्चार माध्यम तथा सामाजिक सञ्जालमा पछिल्लो हप्ता फेला परेका आठ वटा हानिकारक सूचना सम्प्रेषण गर्नेलाई कानुनबमोजिम कारबाही गर्न प्रेस काउन्सील नेपाल, नेपाल प्रहरीको साइबर ब्यूरो र आयोगको निर्वाचन आचारसंहिता अनुगमनका लागि गठन गरिएको समितिमा पठाइएको छ । नियामक निकायसँग समन्वय र सहजीकरण गर्न आयोगले स्थापना गरेको सूचना सदाचार प्रवद्र्धन एकाइ पूर्णरुपमा क्रियाशील रहेकाले सामाजिक सञ्जालमा हुने मिथ्या सूचना र चरित्र हत्याका गतिविधि रोक्न सहज हुनसक्छ । यो एकाइलाई काम गर्न सहज बनाउन इ–मनिटरिङ प्लस सफ्टवेयर प्रणाली ल्याइएको छ । सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोग व्यापक हुन सक्ने संकेत देखिइसकेकोले आयोगको सक्रियता बढ्न सक्दा मात्रै दुरुपयोग रोक्न सकिन्छ । मर्यादित चुनावले मात्रै लोकतन्त्रलाई सुन्दर बनाउँछ । चुनावमा हुने तडकभडक र अमर्यादित गतिविधिले लोकतन्त्रको आत्मा हरण गर्छ । लोकतन्त्रको आत्मा जोगाउने दायित्व दल र उम्मेदवार दुवैको हो, आयोगको सक्रियता मात्रै पर्खेर आचारसंहिता पालना गर्ने भन्ने हुनुहुँदैन ।




