कृष्ण पोखरेल/ पाल्पा ।रैनादेवी छहरा गाउँपालिकाले २१० जना छात्रालाई पाठेघर मुखको क्यान्सर रोक्न एच पि भि खोप लगाउने भएको छ । यही माघ २५ गते देखी फागुन २ गते सम्म पालिका भित्रका ८ वटै वडाका कक्षा ६ मा अध्यन गर्ने छात्राहरुको लागी पाठेघर मुखको क्यान्सर बाट बचाउन एच पि भि खोप लगाउने भएको हो ।
पालिका भित्रका २८ वटा विधालयका २०९ जना छात्रा र गत बर्ष छुटेको १ जना छात्रा गरी २१० जनालाई एच पि भी खोप लगाईने भएको हो । गाउँपालिका स्वास्थ्य शाखाले ८ वटै वडाका स्वास्थ्यकर्मीहरुलाई खोप सेवा संचालन कार्यनिती, कार्ययोजना, आईपर्ने जोखिम तथा कठिनाईन, समन्वय, सहकार्यको बारेमा प्रशिक्षण दिएको छ ।
प्रशिक्षण कार्यक्रममा गाउँपालिका समाजिक विकास समितीका सभापती प्रदिप पौडेलले पालिका भित्र एच पि भी खोप प्रभावकारी रुपमा संचालनको लागी जनचेतना, समन्वय, सहकार्यमा जनप्रतिनिधीहरुको पूर्ण सहयोग रहने प्रतिवद्धता जनाए । एचपिभी खोपलाई पाठेघरमा हुने क्यान्सर रोकथामको सबैभन्दा सुरक्षित र प्रभावकारी उपायका रूपमा रहेकोले छात्राहरुले ढुक्क भएर लगाउनु अनुरोध गरे । एच पि भी खोपको लागी नेपाल सरकारले ठुलो लगानी गरेकोले मौकाको फाईदा उठाउन सभापती पौडेले आग्रह गरे ।
नेपालमा महिलामा हुने क्यान्सरमध्ये पाठेघरको मुख (सर्भाइकल क्यान्सर) सबैभन्दा बढी देखिने रोग हो । चिकित्सकहरूका अनुसार यस क्यान्सरको मुख्य कारण ह्युमन प्यापिलोमा भाइरस (एचपिभी) संक्रमण हो । यही संक्रमणबाट जोगिन एचपिभी खोप नेपालका लागि अत्यन्तै महत्वपूर्ण र आवश्यक बन्दै गएको छ । नेपालमा प्रत्येक वर्ष सयौँ महिलामा यो क्यान्सर देखिने र धेरैको अकालमै ज्यान जाने गरेको तथ्यांकले देखाउँछ ।
विशेषगरी ९ देखि १४ वर्ष उमेर समूहका किशोरीहरूलाई यौन सम्पर्क सुरु हुनुअघि खोप लगाउँदा बढी प्रभावकारी हुने मानिन्छ । त्यसैले विद्यालय उमेरमै खोप कार्यक्रम सञ्चालन गर्नु अत्यन्त जरुरी रहेको रैनादेवी छहरा गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत विबेक रणपाल परियारले बताए ।
एचपिभी खोपले लगाउनाले छात्राहरुमा भविष्यमा हुन सक्ने पाठेघरको मुखको क्यान्सरको जोखिमबाट बचाउने, दीर्घकालीन स्वास्थ्य समस्या रोकथाम गर्ने, महिलाको जीवन रक्षा र जीवनस्तर सुधार गर्ने, स्वास्थ्य उपचारमा लाग्ने खर्च घटाउने, देशको समग्र स्वास्थ्य सूचकांक सुधारमा सहयोग पुर्याउने रैनादेवी छहरा गाउँपालिका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख जिवन रानाले बताए ।
नेपाल सरकारले गत बर्षदेखी एचपिभी खोपलाई प्राथमिकतामा राख्दै चरणबद्ध रूपमा खोप अभियान सञ्चालन गर्दै आएको छ ।
केही जिल्लामा विद्यालय लक्षित कार्यक्रममार्फत किशोरीहरूलाई निःशुल्क खोप प्रदान गरिएको छ । एचपिभी खोपबारे जनचेतना अभाव, सामाजिक भ्रम र जानकारीको कमीका कारण खोप लिन हिच्किचाउने अवस्था देखिन्छ ।
त्यसैले समुदायस्तरमै सचेतना अभिवृद्धि गर्नुपर्ने पालिका भित्रका स्वास्थ्यकर्मीहरुलाई तालिम प्रदान गरिएको छहरा स्वास्थ्य चौकीका मेडिकल अधिकृत डा शिसिर कुमार पटेलले बताए । खोपको प्रभावकारीका शत प्रतिशत रहेको, कहि कतै खोपको कारण नभई अन्य कारण बाट छात्रामा साईड इफेक्ट परेमा नआत्तिन चिकित्सक पटेलले अनुरोध गरे ।
प्रशिक्षणमा सहभागी स्वास्थ्यकर्मीहरुले नेपाल सरकार स्वास्थ्य मन्त्रालयको निति नियम र प्रोटोकलमा रहेर निर्धारित समय भित्रै एच पि भी खोप संचालन गर्ने प्रतिवद्धता जनाएका छन । महिलाको स्वास्थ्य सुरक्षा र सर्भाइकल क्यान्सर जस्तो प्राणघातक रोगको रोकथामका लागि एचपिभी खोप महत्वपूर्ण हुने देखिन्छ । यो खोपको बजार मुल्य प्रति डोज ६ हजार ५ सय रुपैया रहेको छ ।
