झपेन्द्र जिसी
पृष्ठभूमि
फागुन २१ गतेको चुनाव नेपाली  जनताको माग होइन, तर निर्वाचन थिपोरिएदिएपछि राजनीतिक पार्टीहरु शंका आशंकाका बिचमा चुनावमा सहभागी हुँदै जनतालाई आह्वान गरे । त्यो आन्दोलन र निर्वाचनको उद्देश्य भित्री उद्देश्य नेपाली राजनीतिक नेताहरु र निर्वाचित सरकार र त्यसका प्रधानमन्त्रीलगायतको तेजोबध गर्नु र जनतालाई राजनीतिक दलप्रति विस्तृष्णाको खेती गर्नु रहेछ । जेनजी विद्रोहभन्दा पहिला नेपालका सत्ता सञ्चालकहरु र राजनीतिक कर्मचारीहरुले भ्रष्टाचारको सगरमाथा निर्माण नै गरे भनेर प्रचारित गरे । छिटफुट रुपमा केही नेता र राष्ट्रसेवकहरुले त्यस्तो कुकार्यमा संलग्न नभएको भन्न सकिन्न तर मूलभूत रुपमा भ्रष्टाचारको सगरमाथा निर्माण गर्न थालेको पाइन्न । तिलाई पहाड बनाइदिएपछि  जनतामा भ्रम पर्ने नै भयो र त्यो प¥यो पनि ।

 जेनजी आन्दोलनको पूर्व घडीमा सिंगो माओवादी पार्टीले त होइन, तर  प्रचण्डजस्ता नेताले जोरी खोजिरहने हो केपी कमरेड एकदिन जनताले सिंहदरबार घेर्न आउने छन्, भनेको तपाईं हामी सबैका कानले सुने । नभन्दै कागताली नै मिलेको हो कि  प्रचण्डको समेत । जेनजी विद्रोह राष्ट्रिय सम्पदा र देशै दहनमा उनको संलग्नता रहेको हो । यो पनि रहस्यको  विषय बनेको छ ।
निर्वाचनमा कुनै दलले बहुमत ल्याउनु थियो रास्वपाले ल्याएको पाइयो । यसमा मथागरम हामी जस्तो मान्छेले गरेर अर्थ पनि छैन, यसको छानबिन, अनुसन्धानपछि हुँदै गर्ला । निर्वाचित यो सरकारले पूर्व प्रधानमन्त्री, रक्षामन्त्री, उर्जामन्त्रीलगायतलाई गिरफ्तार गरिसकेको छ । गर्नु परेकै भित्रीकारण के हो, यो पनि जनताले बुझ्दै गर्लान् । यदि बदलाको भावनाले गरिएको हो भने यो सरकारको आयु छोटाउने काम आफैबाट हुने देखिन्छ ।  

अमेरिका (युएसए)ले भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस माधुरो र उनकी श्रीमतीलाई मध्यरातमा आक्रमण गरी अमेरिका पु¥यायो र भेनेजुएलाको राष्ट्रपति म आफैँ हुँ भनी ट्रम्पले घोषणा ग¥यो । उता ग्रिनल्याण्डमा पनि त्यस्तै हर्कत गर्न खोजिरहेको छ । इजरायलाई उचालेर इरानमाथि आक्रमण सुरु ग¥यो । इरानले पनि प्रतिकार स्वरुप क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्दा उसको दादागिरी चकनाचुर हुने अवस्थामा छ । 

बंगलादेशमा भएको विद्यार्थी आन्दोलन पनि त्यस्तै अमेरिकी उक्साहटबाट भएको थियो र हसिनाको सत्ताच्यूत पनि त्यसैकै परिणाम हो ।

नेपालमा भएको जेनजी विद्रोह पनि त्यस्तै अमेरिका, इण्डिया, र फ्रि तिब्बतको नारा उराल्ने दलाइ लामाहरुबाट भएको हो । यी सबै नेपाली अनुहारमा गरिएका प्रतिगमन वैदेशिक हस्तक्षेपका पराकाष्ठा हुन् ।

२०८२ भाद्र २३ र २४ गते विद्यार्थीलाई ढाल (कवच) बनाएर सडक संघर्षको नाममा हानाहान भयो । जिउ ज्यान र राष्ट्रिय सम्पदाको अकल्पनीय क्षति भयो । तत्कालीन त्यो सरकार ढलेपछि संविधानको धारा उपधारा समेतलाई कुल्चेर बनेको सुशीला कार्की नेतृत्वको कथित सरकारले फागुन २१ गते निर्वाचनको मञ्चन ग¥यो ।
बाक्समा मतदाताले मत हाले । मतपेटिका बोकेर आर्मीले लग्यो ।

मत गणना हुँदा मत जति सबै घण्टीमा देखियो । घण्टीले झण्डै दुई तिहाइ सीट ल्याएछ । यसैले घण्टीमा लहर चल्यो भनेर देशी विदेशी मिडियाले लेखे, फुके, सामाजिक सञ्जाल रंगिए । १८२ सीट प्राप्त भएपछि यसो भनिनु स्वाभाविकै हो ।

शुक्रबार बालेन्द्र साहको नेतृत्वमा एकल सरकार गठन भएको छ । त्यसै दिन बालेन्द्र साह प्रधानमन्त्री भएको सरकारले शपथ ग्रहण गरेको छ । देश हित र जनहित गरोस् । शुभकामना !
शुभकामना र बधाई औपचारिकता पनि हो ।

यसै प्रसङ्गमा केही प्रश्नहरु पनि उठेका छन्, उठाइएका छन् । जसले जेनजी विद्रोहलाई उक्स्यायो । सडक प्रदर्शनीमा जलपान गराउने निहुँमा विष्फोटक पदार्थ भरेर सुरक्षाकर्मीतर्फ प्रहार गर्ने काम गरे, उनीहरु नै मन्त्री भए भन्ने टिप्पणी पनि छ । यस क्रममा गृहमन्त्री सुदन गुरुङको नाम शिरमै देखिन्छ । 

कथित नागरिक सरकारका प्रधानमन्त्री सुशीला कार्की लगायत समेतले जेनजी प्रदर्शनीलाई भड्क्याउने काम गरे उनीहरु नै जिम्मेवार मन्त्री र सांसद भए भन्ने टिप्पणी पनि छ । 

जसले मन्त्री आवास भवन ध्वस्त पारे । आज उनीहरु मन्त्री बने ! अब उनीहरुलाई कहाँ राख्ने भन्ने राष्ट्रसेवक कर्मचारीहरुको गुनासो र समस्या बनेको पनि देखिन्छ ।

सुशीला कार्की सरकारले गौरीबहादुर कार्की आयोगको प्रतिवेदनको पूर्ण पाठ सार्वजनिक गरेको छैन । तर जनआस्था पत्रिकामार्फत् पुरानो सरकारका प्रधानमन्त्री रक्षामन्त्री, सुरक्षाकर्मीलाई आरोपित गरेर सुटुक्क केही अंश प्रस्तुत गरेको छ । यो प्रतिवेदन प्रायोजित कपोलकल्पित र निराधार आरोपको पुलिन्दा हो भन्ने टिप्पणी वार एशियन, पूर्व प्रधानमन्त्री र पार्टी नेताहरुले बताएका छन् । इन्कार गरेको अभिव्यक्ति दिएका छन् ।

नवगठित सरकारले कसरी ग्रहण गर्छ हेर्न बाँकी छ । भविष्यले बताउँला ।
आरोप, प्रत्यारोप र बदलाको भावनाले सरकार चल्दैन, शान्ति सुरक्षा, अमनचैन कायम हुन सक्दैन भन्ने विश्लेषकहरुको अभिमत रहेको पाइन्छ ।

जिउ ज्यान र राष्ट्रिय सम्पदाको अथाह क्षति भयो । खरानी भयो । सुशीला सरकारकै अनुमान पनि ८४ अरब रुपैयाँको क्षति भएको बताइन्छ ।

दश वर्षे माओवादी जनयुद्ध कालमा थिलोथिलो परेको अर्थतन्त्र पुनः जेनजीको नामबाट थिलोथिलो भयो ।
कहिले माओवादी द्वन्द्वको नामबाट कहिले जेनजीको नामबाट जनधनको क्षति भयो । जान्ने बुझ्नेहरुलाई चिन्ताले गाँजेको छ अब फेरि के नामबाट द्वन्द्व र क्षति हुने हो ? शान्ति र समृद्धि कहिले आउने हो ? जनताले शान्तिको सास फेर्न कहिले पाउने हो । सर्सर्ती हेर्दा जेनजी विद्रोहबाट सुरु भएको यो विद्रोह अप्रत्यक्ष रुपमा प्रतिगमन हो भनेको सुनिन्छ ।

झण्डै दुई तिहाइको सरकार बनेको छ । विदेशीहरुले नेपालको राजनीतिमा आँखा गाडेको देखिन्छ । सरकारको मतभार क्षमता अनुसार काम हुन सके त राम्रै हुने थियो ।

यो सरकार निर्माण गर्न भूमिका खेल्ने दलाइ लामाको टिओवी, अमेरिकी युथ काउन्सिलको भूमिका छ भन्छन् । हुन पनि जेनजी प्रदर्शनीमा त्यो देखिएकै हो ।

कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा भारतले अँठ्ठयाएर बसेको छ । यही भूमि फिर्ता देऊ भन्ने ओली सरकारको प्रष्ट अडान थियो । जसका कारण ओलीलाई भारत भ्रमणमा समेत नबोलाएर शिष्टाचारको मर्यादालाई भारतले तोडेकै हो । नव प्रधानमन्त्रीलाई घुमघाम गर्न मात्रै दिल्ली बोलाउला कि हाम्रो गुमेको वा लुटिएको भूमि फिर्ता गर्ला ?

नरेन्द्र मोदीले त झ्न कडा भएर नेपाल, बंगलादेश, श्रीलंका, भुटान समेतलाई विलय गरी अखण्ड भारत बनाउने उद्घोष गरिसकेका छन् । उत्तर दक्षिण रेलमार्ग चीनदेखि भारत जोड्ने प्रस्तावलाई बालेनले कसरी लैजालान् ?

सुशासन त चाहिएकै छ । बालेनको वाचा पत्रमा पनि त्यो छ, वाचा पत्र कागजमा सीमित नहोस् । तर सहकारी ठग उनकै अध्यक्ष रवि हुन् भनेर अदालतमा मुद्दा चलिरहेको छ । उनको मामिलामा कस्तो कदम बालेनले चल्लान् ?

अन्त्यमा नेपालीलाई नेपाल देश प्यारो छ । पुर्खाले निर्माण गरेको यो देश हो । लोकतान्त्रिक गणतन्त्र लामो समयको आन्दोलनपछि प्राप्त भएको हो । यसमा घुन पुत्लो लगाउने कसैलाई छुट छैन ।

सरकार बनेको छ । मन्त्रीहरुका अनुहार हेर्दा कस्ता–कस्ता छन् ? जनताले देखेका छन् । सबै सुरुपका छैनन् कुरुपका पनि त छन् । कुरुप सौन्दर्यमा होइन चरित्रमा ! लोकतन्त्रमा कानूनी शासन अपरिहयता हुन्छ तर पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली, गृहमन्त्री रमेश लेखक र उर्जा मन्त्री दीपक खड्कालगायतलाई गौरीबहादुर कार्कीको कागजी खेस्रामा जुन गिरफ्तारी गरेर हिरासतमा राखिएको छ, यसले कानुनी शासनको बर्खिलाप गरेको छ भन्ने कानुनविद्हरुको विश्लेषण रहेको छ ।
उग्रता र भावनामा बगेर राज्य सरकार चल्दैन । अनुशासन र नैतिकता चाहिन्छ ।  

बोली वाचा मात्र होइन, कार्यान्वयन पक्ष सुन्दर र पारदिर्शता चाहिन्छ । समुनन्त नेपालको खोजीमा जनता छन् । स्वरोजगार र रोजगारका आवश्यकता छ, तर सरकार उल्टो दिशामा हिंड्दैछ । उल्टो  दिशामा हिंड्नेलाई प्रतिगमन भनिन्छ । सारतः प्रतिगमन हुँदैछ ।