राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले सोमबार सार्वजनिक गरेको माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) मा ६५ दशमलव ९८ प्रतिशत विद्यार्थी उत्तीर्ण भएको नतिजा सार्वजनिक गरेको छ । यसपाली अघिल्लो वर्षभन्दा ४ दशमलव १७ प्रतिशतले नतिजामा सुधार आएको हो । गत वर्ष ६१ दशमलव ८१ प्रतिशत विद्यार्थी उत्तीर्ण भएका थिए ।
एसईई परीक्षा भएको एक महिनामै नतिजा प्रकाशन गरेर बोर्डले सकारात्मक सन्देश दिएको छ । यसअघि परीक्षा भएको तीन महिनाभित्र नतिजा आउँथ्यो । महिनादिनभित्र नतिजा निकाल्न सरकारले दिएको निर्देशनअनुसार परीक्षा बोर्डले जुन रफ्तारमा काम ग¥यो, नतिजा तोकिएको समयसीमाभित्रै निकाल्न सम्भव भयो । यो वर्ष परीक्षा केन्द्रमै कापी जाँच गर्ने व्यवस्था मिलाएकोले महिनाभित्रै नतिजा निकाल्न सम्भव भयो । परीक्षा केन्द्रमै कापी जाँचको काम आगामी दिनमा व्यवहारिक नहुन सक्छ ।
अहिले पनि कतिपय जटिलता देखिए । परीक्षा केन्द्र भएको विद्यालयमा कुनै विषयको जाँच गर्ने परीक्षक नै नपाइएको केन्द्राध्यक्षले गुनासो गरे । विद्यालयबिच अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा भएकोले अविश्वास र आशंका गर्ने वातावरण बनेको छ । कुनै विषयमा विद्यार्थीको राम्रो ग्रेड नआउँदा पूर्वाग्रही बनेको जस्ता आरोप परीक्षा केन्द्र भएको विद्यालयले खेप्नुपरेको छ । कतिपय अवस्थामा कतिपय विद्यालय केन्द्र त्यस्तो आरोपलाई बल पुग्ने काम गरेको पनि देखिन्छ । कुन विद्यालयको कापी कहाँ कसले जाँच्दैछ भन्ने थाहा हुनु राम्रो होइन । त्यसो हो भने कक्षा ९ को झैं सम्बन्धित विद्यालयले जाँच लिने र जाँच्ने व्यवस्था मिलाए भयो । बरु अविश्वासको वातावरण अन्त्य गर्दै पारदर्शी नतिजा निकाल्न हरेक पालिकाको एउटा केन्द्रमा जाँच गर्ने, एउटा पालिकाको अर्को पालिकामा जाँच गर्ने व्यवस्था मिलाउन सकिन्छ । छरितो गर्ने विषय राम्रो हो, तर त्यसले विद्यालयबिच द्वन्द्व निम्तिने घटना हुन सक्ने बारेमा पनि नेतृत्व चनाखो बन्नुपर्छ ।
आगामी वर्षदेखि कक्षा १० को परीक्षालाई प्रदेशस्तरीय बनाउनुपर्छ । प्रदेश सरकारलाई जिम्मा लिएर केन्द्रले बोझ घटाउन सक्नुपर्छ । त्यसो गर्न नसक्ने हो भने अहिले जुन ढंगले भयो, त्यो व्यवस्थालाई हटाएर विद्यालयबिच द्वन्द्व हटाउने गरी पालिकास्तरीय जाँचको व्यवस्था मिलाउँदा प्रभावकारी हुनसक्छ । छरितोसँगै विश्वसनीय वातावरण बन्दा शिक्षा क्षेत्रमा सुधारको ढोका खुल्छ । त्यसो त अब कक्षा १० लाई ठूलो जाँचको विषय बनाउनु हुँदैन । कक्षा १२ सम्म माध्यमिक विद्यालय मानिएकाले पहिले झैं एईईलाई ठूलो विषय बनाएर विद्यार्थीलाई त्रसित बनाउनु हुँदैन ।
