झपेन्द्र जिसी
‘जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी’
नेपालकोे संविधान २०१५, नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१९, नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७, नेपालको लोकतान्त्रिक गणतान्त्रिक संविधान २०७२ को निशाना छापमा ‘जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी’ लेखिएको छ ।
संस्कृतमा रचना गरिएको वाल्मीकि रामायण अर्थात् ऋषि वाल्मीकिले रचना गरेको संस्कृत भाषाको रामायणमा उल्लिखित छ– ‘अपि स्वर्णमयी लंका नमेरोचते लक्ष्मण ।’
जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी
यसको नेपाली अनुवाद हुन्छ– जननी र जन्मभूमि स्वर्गभन्दा पनि सर्वाेच्च छन् । मलाई सुनैसुनको लंकाभन्दा पनि मेरै देश (भूमि) सुन्दर लाग्छ, मलाई सुनैसुनको लंका भए पनि मन पर्दैन । चाहिंदैन । मलाई त आफ्नै माटो ढुंगाले निर्मित भूमि, हिमाल, पहाड, पर्वत र तराईले सुसज्जित भूमि मन पर्छ । यसमा रहेका बोटविरुवा, वनस्पति, जडीबुटी र यहाँ विचरण गर्ने डाँफे, मुनाल, मजुर, काग, काँडेभ्याकुर, ढुकुर, कुकुर, स्याल, व्वाँसो, बाघ, भालु, चितुवा, मृर्ग, हरिण, खरायो, जरायो, बाह्रसिंगा, न्याउर हिमाली जंगली बाख्रा, च्याङ्गा, चौरी, नाक धेरै मन पर्छन् । किन ? किनकि तिनीहरु मेरा हुन् । मेरा साथी दौंतरी हुन् । त्यस्तै भैंसी, गाई, गोरु, भेंडा पनि मेरा हुन् । आफ्नो कुरा मलाई मन पर्छ । अथाह नदीनाला र जलस्रोतको उद्गम स्थल हिमालय पर्वतमाला होे । गरिब अमिर जे भए पनि मलाई मन पर्छ ।
यो प्रसङ्ग अहिले लेखकले कोट्याउनुको महत्वपूर्ण अर्थ छ । त्यसको अर्थ हो– नेपालको प्रधानमन्त्रीको पदमा आसीन प्रधानमन्त्रीलाई विपक्षी सांसदहरुले संसदमा आई केही आफ्ना प्रश्नहरुको उत्तर दिन सभामुखसँग आग्रह गर्दा पनि उनी संसदमा उपस्थित हुन धेरै दिनसम्म आलटाल गरे । एक दिन अकस्मात सदनमा आएर नेपाल देशको सीमा अतिक्रमण विषयमा उनले संसदको रोस्ट्रममा उभिएर भनिदिए– भारतले मात्र होइन नेपालले पनि भारतको भूमि कब्जा गरेको छ । यो विषय संसारभरि भाइरल भयो । भारतीय मिडियामा यो सनसनीपूर्ण खबरलाई रंगीचंगी ढंगले उठाए । किन ?
यस कारणले लिपुलेक, लिम्पियाधुरा, कालापानी, महेशपुरजस्ता भूभाग अहिले पनि भारतीय कब्जामा छन् । नेपाल देशभूमि र जनसंख्यामा सानो भए पनि स्वाभिमान र सार्वभौमिकतामा भारतभन्दा कम छैन । नेपाल सप्रभु र स्वतन्त्र देश हो । इष्ट इण्डिया कम्पनी सरकारबाट भारत भन्ने देश २०० वर्षभन्दा बढी वर्ष बेलायत (अंग्रेज)को उपनिवेश भयो बेलायतको कब्जामा रहयो । तर नेपाल देश कसैको गुलाम भएन । नेपालको भूमि बाँचिरहयो । दार्जिलिङ्ग र दार्जिलिङ्गको तराई, कुमाऊ, गढवाल, नैनीताल, देहरादुन, इष्ट इण्डिया कम्पनी सरकारले लुटेर लग्यो ।
सन् १९४७, १५ अगष्टमा ब्रिटिसहरु भारतबाट फर्केर गएपछि स्वतन्त्र भएको इण्डियाले लुटिएको जमिन त लुटेरै लग्यो, कायम ग¥यो उतै । तर ४ मार्च १९१६ मा सुगौली सन्धि अनुसार नेपालको पूर्वी सीमा मेची नदी र पश्चिम सीमा महाकाली कायम भएको भए पनि सीमा क्षेत्रमा अहिले पनि बेलायतको गुलाम इण्डियाले सीमा अतिक्रमण एक ठाउँ होइन ५०औं ठाउँमा गरी नै रहेको छ ।
लिम्पियाधुरा, लिपुलेक र कालापानी कब्जा गरेको छ । केपी ओली प्रधानमन्त्री भएको घडीमा सांसदको दुई तिहाईले उपर्युक्त भूमि हाम्रो होे भनी ऐतिहासिक प्रमाणसहित पारित ग¥यो । नक्सा पनि तयार ग¥यो । नेपाली नोटमा पनि उपर्युक्त भूमि देखिने गरी राष्ट्र बैंकले नोट (नोठ) निष्काशन ग¥यो । भारत र चीनलाई कुटनीतिक नोटहरु पठायो । तर भारतले सुनेको नसुन्यै मात्र गरेन मानसरोवरसम्म पुग्ने गरी नेपाली भूमि लिपुलेकबाट सडक निर्माण ग¥यो ।
गत फागुन २१ गते भएको निर्वाचनमा रास्वपा भनिने रवि लामिछाने बालेन साहको पार्टीलाई नेपाली जनताले झण्डैै दुई तिहाई सीटमा जिताए ।
अब यो सरकारले भारतले कब्जा गरेका भूमि फिर्ता गर्न पहल कदमीमा जुट्ला भन्ने आशा गरेका थिए । मतदाताहरुले ठूलो आशा गरेका थिए । तर प्रधानमन्त्री स्वयंले भारतले मात्र होइन हामी नेपालीले पनि भारतको भूमि मिचेको छौं, कब्जा गरेका छौं भन्ने भनाइले नेपाली जनताको आशामा घोर कुठराघात गरेको छ ।
के खोज्छ आँखा नभएको आँखो भएझैं भारतलाई भएको छ । अथवा मकै चोर बाँदरलाई लिस्नो राखिएझैं भएको छ । राष्ट्र कवि माधव घिमिरेले रचना गर्नु भएको राष्ट्रिय गानको यो लेखकलाई सम्झना हुन्छ–
‘पश्चिम किल्ला कांगडा पूर्वमा टिस्टा पुगेथ्यौैं’ भन्ने गाना जेनजी भाइबहिनीले सायदै सुनेका होलान् । यो गाना मात्र होइन, यो त राष्ट्रियताको ढुकढुकी हो, स्पन्दन हो । तर केही सांसदहरु र कथित बुद्धिजीवीहरु भन्दै छन् –‘हामी नेपालीले पनि भारतीय भूमि कब्जा गरेका छौं भन्ने अभिव्यक्तिभित्र महान् कुटनीति लुकेको छ भन्दै उनै प्रधानमन्त्री बालेनको रक्षा कबच बनिरहेका छन् ।
अन्त्यमा अहिले देश गम्भीर मोडमा उभिएको छ । संकटपूर्ण अवस्थामा छ । अब यो देशको रक्षा सरकारबाट सम्भव छैन भन्ने कुरा सरकार प्रमुखकै अभिव्यक्तिले बताएको छ भने सरकारका प्रतिनिधि मन्त्रीहरु र रास्वपा नेता रवि लामिछानेका लागि दिल्ली दौड पानी पँधेरो भएको छ । र, दिल्ली सरकारका प्रतिनिधिहरु पनि काठमाडौंमा निकै आइरहेका छन् । त्यसरी नै अमेरिकी प्रतिनिधि पनि काठमाडौंमा आउने क्रम जारी छ । अर्थ न वर्थसित जेनजी विद्र्रोह मच्याएर गत निर्वाचित सरकार ढलाउनेहरु विशेषतः टिओबी अमेरिकी युथ काउन्सिल र काठमाडौैंमा शरणार्थीको रुपमा बसेका दलाई लामाका चेलाहरुले अधिवेशन गरेका छन् । र, मुस्ताङ, मनाङलगायत हिमाली भूभाग कब्जा गर्ने षड्यन्त्रका तानाबाना बुनिरहेको पाइन्छ, यो सरकारको कुनै भर विश्वास छैन । तसर्थ राष्ट्र राष्ट्रियता, राष्ट्रको अस्तित्व र अस्मिता बचाउनको लागि नेपालको राष्ट्रियता र राष्ट्र बचाउनको लागि सबै नेपाली जनताहरु मिलेर प्रतिरोध गर्न आवश्यक भइसकेको छ ।
