काठमाडौं उपत्यकामा बर्डफ्लु फैलिएपछि नियन्त्रणको प्रयास थालिएको छ । पशुसेवा विभागले सोमबार पशु प्राविधिकहरूको चार टोली परिचालन गरी बर्डफ्लु पुष्टि भएका फर्महरुमा कुखुरा र हाँसहरु नष्ट गरेको छ ।
काठमाडौं उपत्यकाका काठमाडौं, भक्तपुर र ललितपुरमा एकैपल्ट धेरै स्थानमा बडफ्लु फैलिएपछि नियन्त्रणमा कठिनाइ भएको बताइएको छ । उनीहरुका अनुसार, अहिलेसम्म उपत्यकामा ५० भन्दा बढी स्थानमा बर्डफ्लु फैलिइसकेको छ । यो अत्यधिक संख्या हो । अझै सानादेखि ठूला फर्ममा बर्डफ्लु फैलिएको हुन सक्ने देखिन्छ । फागुनमा पूर्वी नेपालबाट सुरु भएको प्रकोप अहिले उपत्यकाको सदर चिडियाखानालगायत तीनै जिल्लाका विभिन्न स्थानमा फैलिएको पुष्टि भइसकेको छ । संक्रमणबाट चिडियाखानामा रहेका दुर्लभ गिद्ध, लाटोकोसेरो, राजहाँस, सारसलगायत दर्जनौं पन्छी मरिसकेकाले बर्डफ्लुका बारेमा बेलैमा सर्तकता अपनाउन नसकेको पाइन्छ । जिम्मेवार निकायले बेलैमा सर्तकता अपनाउन नसक्दा चिडियाखानामा दुर्लभ पशुपंक्षी मरे । बर्डफ्लु उपत्यका बाहिर पनि फैलिएको हुनसक्छ ।
सरकारले सामान्यतया प्रकोप प्रभावित फार्महरूमा सबै पन्छी, पन्छीजन्य उत्पादन र दाना नष्ट गर्ने, स्थान सिल गर्ने र ४२ दिनसम्म आवतजावतमा रोक लगाउने गर्छ । बाँकी जंगली चराहरू वा जनावरहरूको हकमा भने कुखुरामा जस्तै नियम लाग्दैन । उनीहरु खुला आवतजावत गर्छन् । उनीहरु कसैको नियन्त्रणमा रहँदैनन् । शंकाको आधारमा सबै पंक्षीलाई मार्ने निर्णय गर्नु पनि जायज होइन् । तर चिडियाखानामा धमाधम गिद्धलगायतका पंक्षी मरेपछि बेलैमा सर्तकता अपनाउनु पर्दथ्यो ।
एभियन इन्फ्लुएन्जा भाइरसहरू ए (एच फाइभ एन वान), ए (एच नाइन एन टु), ए (एच नाइन एन एकस) आदि जसलाई बर्डफ्लु भाइरस पनि भनिन्छ । यो अत्यन्त घातक भाइरस हुन्, जसको संक्रमणबाट मुख्य रूपमा घरेलु कुखुरा, हाँसलगायत प्रभावित हुन्छ ।
नियन्त्रणका लागि पहलकदमी लिएर काम गर्दा बर्डफ्लुलाई नियन्त्रण गर्न सकिन्छ । कमजोर नियन्त्रणको प्रयास हुँदा बर्डफ्लु प्रत्येक भान्सामा पुग्न सक्छ, यदि त्यसो भयो भने त्यसले समाजमा जोखिम बढाउने छ । तहगत सरकारको संयोजन मिलाएर बर्डफ्लु नियन्त्रणको काम ढिलाइ गर्न हुन्न । स्थानीय तहले जनचेतनामूलक अभियान चलाउने, प्रदेशको पशु कार्यालयहरुले नियन्त्रणका लागि संघीय सरकारको युनिटसँग सहकार्य र समन्वय गर्न सक्दा नियन्त्रणको काम छरितो र प्रभावकारी हुनसक्छ ।
