बाबुराम महत- दोहा, कतार। तीज पर्व नजिकिँदै गर्दा नेपाली सांगीतिक क्षेत्रमा एउटा फरक धारको तीज गीत सार्वजनिक भएको छ। परम्परागत रूपमा तीज गीतमा समेटिने पारिवारिक मिलन, दिदीबहिनीका भावना र वैवाहिक जीवनका सुख–दुःखभन्दा फरक विषयलाई उठान गर्दै ‘परदेशैले’ ले वैदेशिक रोजगारीका क्रममा नेपालीहरूले भोगिरहेको पीडा, संघर्ष र बाध्यताको कथा प्रस्तुत गरेको छ।
नयन शर्माद्वारा प्रस्तुत तथा निर्मित ‘परदेशैले’ २४ जुलाई २०२६ मा उनको आधिकारिक युट्युब च्यानलमार्फत सार्वजनिक गरिएको हो। करिब १९ मिनेट लामो यस सांगीतिक प्रस्तुतिले रोजगारीको खोजीमा आफ्नो जन्मभूमि, परिवार र प्रियजनबाट टाढा विदेशी भूमिमा जीवन बिताइरहेका हजारौँ नेपालीको वास्तविकतालाई भावनात्मक रूपमा चित्रण गरेको छ।
‘परदेशैले खायो मेरो बैंस उमेर’मा समेटिएको प्रवासीको पीडा
गीतको मुख्य भाव यसको प्रभावशाली थेगो ‘परदेशैले खायो मेरो बैंस उमेर’ मा केन्द्रित छ। जीवनको ऊर्जाशील समय परिवारसँग होइन, रोजगारीका लागि विदेशी भूमिमा बिताउन बाध्य नेपाली युवाहरूको पीडा र त्यागलाई यसले गहिरोसँग प्रस्तुत गरेको छ।
खाडी मुलुकको कठोर गर्मी, लामो समयसम्मको श्रम र परिवारबाट टाढाको एक्लोपनलाई गीतका शब्द तथा दृश्यहरूले जीवन्त बनाएका छन्। ‘५० डिग्री चर्को घाममा तालु सेकाउँदै’ जस्ता मार्मिक शब्दहरूले प्रवासी श्रमिकले भोग्ने कठिन परिस्थितिको यथार्थ चित्रण गरेका छन्।
चाडपर्वमा झन् गहिरिन्छ परदेशीको घर सम्झना
नेपालमा तीजको रमझम चलिरहँदा परदेशमा रहेका नेपालीहरू भने परिवार र जन्मभूमिको सम्झनामा भावुक बन्ने गर्छन्। गीतले यही भावनालाई समेत मार्मिक रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
परिवारसँग बसेर चाडपर्व मनाउन नपाउँदाको पीडा, भातको थालमा आँसु खसाल्दै घर सम्झनुपर्ने अवस्था र आफ्ना दुःख सुनाएर नेपालमा रहेका वृद्ध आमाबुबा तथा परिवारलाई चिन्तित बनाउन नचाहँदा मनको पीडा लुकाउनुपर्ने बाध्यतालाई गीतले उजागर गरेको छ।
बाहिरबाट हाँसेजस्तो देखिए पनि भित्रभित्रै पीडा बोकेर बाँचिरहेका प्रवासी नेपालीहरूको भावनात्मक संघर्ष गीतको महत्वपूर्ण पक्ष बनेको छ।
स्वदेशमै रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्नुपर्ने सन्देश
‘परदेशैले’ ले केवल प्रवासी नेपालीको दुःख र पीडालाई मात्र प्रस्तुत गरेको छैन, वैदेशिक रोजगारीको मूल कारणका रूपमा रहेका गरिबी, बेरोजगारी र बाध्यतालाई समेत उठान गरेको छ।
देशमै पर्याप्त रोजगारीको अवसर सिर्जना हुन सके नेपाली युवाहरू आफ्नो परिवार र मातृभूमिबाट टाढिनुपर्ने बाध्यता अन्त्य हुने भाव गीतले व्यक्त गरेको छ। आफ्नै देशमा सम्मानपूर्वक काम गर्ने वातावरण बनोस् र विदेशिन बाध्य नेपालीहरू अन्ततः आफ्नै परिवारको साथमा फर्किन सकून् भन्ने भावनात्मक सन्देश गीतले दिएको छ।
प्रवासी नेपाली संस्थाहरूको सहकार्य
‘परदेशैले’ को निर्माण तथा प्रस्तुतिमा प्रवासी नेपाली समुदायको समेत उल्लेखनीय सहभागिता रहेको छ। विशेषगरी राष्ट्रिय लोक तथा दोहोरी गीत प्रतिष्ठान नेपाल, शाखा कतार र नेपाली महिला समाज कतार को सहकार्यले यस सांगीतिक अभियानलाई थप अर्थपूर्ण बनाएको छ।
विदेशमा रहेर पनि नेपाली कला, संस्कृति, संगीत र मौलिक परम्पराको संरक्षण तथा प्रवर्द्धनमा सक्रिय संस्थाहरूको सहकार्यले प्रवासी नेपालीको वास्तविक जीवन र भावनालाई सांगीतिक माध्यमबाट प्रस्तुत गर्ने प्रयासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको देखिन्छ।
कलाकार तथा प्राविधिक टोलीको सामूहिक प्रयास
‘परदेशैले’ का शब्द तथा संगीत नयन शर्माले सिर्जना गरेका हुन्। संगीत संयोजन सुनिल परियारले गरेका छन् भने मिक्सिङ तथा मास्टरिङको जिम्मेवारी खड्क बाजुरालीले सम्हालेका छन्।
गीतमा प्रवासी नेपालीहरूको पीडालाई स्वर दिने गायक–गायिकाहरूको ठूलो समूह सहभागी छ। जसमा नारायण देवकोटा, बाबु कौशल, कृष्ण दर्लामी, नयन शर्मा, रेश्मी सेन्चुरी, गुना मगर ‘निशु’, लक्ष्मी कार्की र गंगा बि.सी. रहेका छन्।
विदेशमै छायांकन गरिएको म्युजिक भिडियोको निर्देशन कृष्ण सेन्चुरीले गरेका छन् भने कोरियोग्राफी जनक लाफा मगरको रहेको छ। सुनिल सुनदासले छायांकन तथा सम्पादनमार्फत भिडियोका दृश्यलाई जीवन्त बनाएका छन्।
म्युजिक भिडियोको कथालाई कलाकारहरू कृष्ण ढकाल, करिश्मा बास्कोटी दाहाल, पुकार थापा, पुरन सिंह, जमुना बि.सी. र सुस्मिता विश्वकर्मा ले आफ्नो अभिनयमार्फत प्रस्तुत गरेका छन्।
प्रवासी नेपालीप्रति सांगीतिक सम्मान
परम्परागत तीजको लय र नेपाली मौलिक भावनासँगै ‘परदेशैले’ ले २०८३/२०२६ को तीजमा एउटा गम्भीर सामाजिक सन्देश बोकेको छ। गीतले विदेशमा पसिना बगाइरहेका नेपाली श्रमिकहरूको पीडा मात्र बोलेको छैन, उनीहरूको परिवारप्रतिको अथाह माया, मातृभूमिप्रतिको मोह र एक दिन आफ्नै देश फर्किने सपनालाई समेत भावनात्मक रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
यस अर्थमा ‘परदेशैले’ केवल एउटा तीज गीत मात्र नभई, रोजगारीका लागि आफ्नो जीवनको महत्वपूर्ण समय परदेशमा बिताउन बाध्य हजारौँ नेपालीको साझा कथा र भावनाको सांगीतिक दस्तावेजका रूपमा प्रस्तुत भएको छ।
