गोविन्द घर्ती
देवदह
रुपन्देहीको देवदहमा रहेको मणिदीप धाम शिसमहल पर्यटकीय केन्द्रको रुपमा विकास हँुदै गएको छ ।
विगत एक वर्षको तथ्यांक हेर्दा करिव १० हजार आन्तरिक तथा वाह्य पर्यटकले शिसमहलको अवलोकन गरेका छन् । दुर्गा पञ्चायन मन्दिर देवदह–७, शितलनगर परिषरमा रहेको शिसमहल निर्माणसंगै देवदह क्षेत्र पर्यटकीय हवको रुपमा विकास भईरहेको छ ।
गत वर्ष २०८२ साउन ३१ गते उद्घाटन गरिएको शिसमहल अवलोकन गर्नको लागि बाह्य पर्यटक बढी आउने गरेको दुर्गा पञ्चायन मन्दिर व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष चेतप्रसाद बस्यालले जानकारी दिए । शिसमहल अवलोकन गर्नको लागि विद्यार्थीहरुलाई ३० रुपैयाँ र अन्यलाई ५० रुपैयाँ टिकट शुल्क कायम गरिएको अध्यक्ष वस्यालले बताए । मन्दिर परिषरमा शिसमहल मात्र नभई दुर्गा पञ्चायन मन्दिर, मणिदीप धाम, गुम्बा समेत रहेकोले पनि पर्यटकको आकर्षणको केन्द्रको रुपमा विकास हुँदै गएको अध्यक्ष बस्याल बताउँछन् ।
शिसमहलले देवदहलाई पर्यटकीय क्षेत्रको रुपमा विकास गर्न एउटा ईट्टा थप्ने काम गरेकोले स्थानीय तहले पनि यसलाई प्राथमिकतामा राख्नु पर्नेमा उनले जोड दिए । अध्यक्ष बस्यालका अनुसार देवदहमा पर्यटक बढाउनको लागि मन्दिरले आश्रम निर्माणको योजना अगाडि सारेको छ । देवदहमा आउने तीर्थ यात्रीलाई खाना र वस्नको लागि आश्रम निर्माणको अवधारण अगाडि सारेको बताउँदै उनले यसले देवदहलाई पर्यटकीय हवको रुपमा विकास गर्ने र आर्थिक उपार्जनमा समेत टेवा पु¥याउने जनाए । शिसमहलको माध्यमबाट दैनिक सय जना आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक शिसमहलमा भित्र्याउने लक्ष्यका साथ अगाडि बढेको उनले बताए ।
शिसमहल निर्माण गर्दा करिव ७३ लाख खर्च भएको र केही मात्र स्थानीय तहले सहयोग गरेको बस्याल बताउँछन् । देवदहमा आउने तीर्थयात्रीहरुलाई यस क्षेत्रको ऐतिहासिक पर्यटकीय क्षेत्रको अवलोकन गराउने व्यवस्थापन गर्न सके अझ पर्यटक बढ्न सक्ने उनले बताए । देवदहलाई पर्यटकीय क्षेत्रको रुपमा विकास गर्न स्थानीय तह र यहा रहेका विभिन्न संघसंस्था मिलेर टुरिजम प्याकेज बनाएर ऐतिहासिक स्थलहरुको अवलोकन गराएर प्रचार प्रसार गर्न आवश्यक रहेको बस्यालले उल्लेख गरे । अध्यक्ष वस्यालका अनुसार देवदहलाई पर्यटकीय क्षेत्रको रुपमा विकास गर्न स्थानीय तहको न्यून लगानी रहेको पर्यटकीय क्षेत्रको विकासको लागि लगानी बढाउनु पर्ने छ ।
भगवान गौतमबुद्धको मावली समेत रहेको देवदहलाई पर्यटकीय क्षेत्रको रुपमा विकास गर्नको लागि पुरातात्विक स्थलहरुको उत्खनन् र संरक्षण गर्नुको साथै पर्यटकहरुलाई नया पन दिने शिसमहल जस्ता संरचनाहरुको प्रचार प्रसार गर्न आवश्यक रहेको छ । देवदहमा पर्यटक आउँदा एउटा क्षेत्रको मात्र विकास नभएर समग्र पक्षको विकास हुने हुँदा स्थानीयवासीहरुले पर्यटनमैत्री व्यवहार गर्न आवश्यक रहेको छ ।
