अहिले संसद बैठक चलिरहेको छ, तर सांसदहरू बैठकमा नियमित उपस्थित हुन सकिरहेका छैनन् । बैठकमा हाजिर गरेर बीचमै छाडेर हिँड्ने प्रवृत्तिले संसदको नियमित काम कारबाही प्रभावित भएको छ ।
प्रतिनिधिसभाको मंगलबारको बैठकबाट खानी तथा खनिज पदार्थसम्बन्धी विधेयक स्वीकृत हुनुपर्ने थियो, तर गणपुरक संख्या नपुग्दा विधेयक स्वीकृत भएन् । बैठकमा २२३ जना सांसदले हाजिरी गरेका थिए । तर बैठकको अन्तिमसम्म भने केवल ६१ सांसद मात्र बसे । प्रतिनिधिसभामा कुनै पनि प्रस्ताव निर्णयार्थ पेस गर्न एक चौथाई सांसद उपस्थित हुनुपर्छ । अर्थात् बैठकमा कुनै पनि प्रश्न वा प्रस्ताव निर्णयार्थ पेस गर्न ६९ सांसद बैठक कक्षमा हुनुपर्छ ।
प्रतिनिधिसभामा गणपूरक संख्या नपुग्ने प्रवृत्ति पुरानै हो । लामा लामा बैठक र भाषणका कारण सांसदहरूले बैठक अवधिभर बस्न सकस परेको छ । गएको फागुन २१ भएको चुनावपछि अहिले संसदको दोस्रो सत्र चलेको छ । यो दोस्रो सेसनमै सांसदहरुको उपस्थिति कमजोर बन्नु आम नागरिकलाई संसदप्रतिको विश्वास कमजोर बनाउनु हो । नागरिकले हेरिरहेका हुन्छन्, आफूले मत दिएको सांसदले संसदमा के बोल्यो ? के समस्या उठायो ? मतको सही सदुपयोग भयो कि भएन् ? तर सांसद हाजिर गरेर बाहिर कुनै काममा व्यस्त हुने प्रवृत्ति पटक्कै नागरिकप्रति जिम्मेवार होइन् । यस्तो गैरजिम्मेवार प्रवृत्तिले अन्ततः जनविश्वास कमजोर बनाउँछ । व्यवस्थाप्रति नै नकारात्मक धारणा बनाउँछ ।
संसदलाई प्रभावकारी बनाउने बारेमा सभामुख र संसद सचिवालयको प्रमुख भूमिका हुन्छ । सत्तारुढ दलले यो भूमिकामा सहयोगी बन्न सक्छ, त्यसो त प्रमुख प्रतिपक्ष दल सहितका प्रतिपक्ष दल पनि अलग हुन पाउँदैनन् । उनीहरुको सहयोगी भूमिकाले संसद प्रभावकारी ढंगले अघि बढ्न सक्छ । संसदलाई प्रभावकारी बनाउन सरकारको पनि महत्वपूर्ण भूमिका हुन्छ । प्रधानमन्त्री नै संसदलाई प्रभावकारी बनाउन अनिच्छुक हुँदा सांसदलाई गैरजिम्मेवार बन्न बल पुगेको छ । संसदमा जान प्रधानमन्त्रीको पटक्कै रुची छैन । यसले संसदीय सर्वोच्चतामाथि प्रहार गरेको छ । सार्वभौम संसदबाट निर्वाचित प्रधानमन्त्रीको बेवास्ता हुनु प्रणालीमाथिकै प्रहारका रुपमा बुझिनुपर्छ ।
संसदलाई प्रभावकारी बनाउन अव सभामुखले सरकार, संसदमा सहभागी राजनैतिक दलका नेता र सचेतक, सचिवालयसँग समन्वय र सहकार्य गरी योजनाबद्ध काम गर्नुपर्छ । संसदले काम गर्न सकेन्, संसद कामकाजी भएन् भने अहिले देखिएको वितृष्णा समाजमा अझै बढ्दै जाने निश्चित छ, यसले अझै समस्या बढाउँदै लैजानेछ ।
