गुल्मी । कुनै समय अर्काको अस्पतालमा करारमा काम गर्दा महिनाको ५ हजार ५ सय रुपैयाँ तलब बुझ्ने गुल्मीका केदार भुसाल अहिले करिब ३५ जनालाई प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रोजगारी दिइरहेका छन् । ती कर्मचारीको तलब तथा अन्य खर्चमा मात्रै मासिक करिब १० लाख रुपैयाँ खर्च हुने उनी बताउँछन् ।
पश्चिम गुल्मीको विकट मदाने गाउँपालिका–२ बाँझकटेरीमा जन्मिएका भुसाल अहिले बुटवलमा व्यवसायिक पहिचान बनाएका युवा व्यवसायी हुन् । जागिरे जीवनबाट सुरु भएको उनको यात्रा अस्पतालको निर्देशक हुँदै अहिले मदाने फर्निचरको सञ्चालकसम्म आइपुगेको छ ।
स्वर्गीय बुबा चुरामणि भुसाल र आमा द्रुपत्ता भुसालको परिवारमा जन्मिएका केदार परिवारका चौथो सन्तान तथा माइला छोरा हुन् । एक जना दाजु, तीन दिदीबहिनी र आफूभन्दा मुनि दुई भाइ रहेका उनको बाल्यकाल बाँझकटेरीकै ग्रामीण परिवेशमा बित्यो ।
उनले प्रारम्भिक शिक्षा पञ्चमी पोखरी प्रावि र माध्यमिक शिक्षा बाँझकटेरी माध्यमिक विद्यालयबाट पूरा गरे । उच्च शिक्षा अध्ययनका लागि बुटवल आएका उनले पढाइसँगै जागिरे जीवन सुरु गरे ।
२०६२ सालमा केही समय भैरहवास्थित भीम अस्पतालमा करारमा काम गरे । त्यसपछि सोही वर्ष पाल्पाको प्रवासस्थित लुम्बिनी मेडिकल कलेजमा काम गर्ने अवसर पाए । २०६५ सालमा तम्घासस्थित आशा अपाङ्ग केन्द्रमा करिब डेढ वर्ष काम गरे । तर, महिनाको ५ हजार ५ सय रुपैयाँको तलबबाट जीवन चलाइरहेका केदारको सोच भने जागिरमा मात्र सीमित थिएन ।
१० लाख क्यास बोकेर अस्पताल खोल्ने सपना
अस्पतालमा काम गर्दागर्दै आफ्नै अस्पताल खोल्ने योजना उनले बनाए । त्यतिबेला उनीसँग करिब १० लाख रुपैयाँ नगद पुँजी थियो । तर अस्पताल सञ्चालनका लागि त्यो रकम पर्याप्त थिएन ।
त्यसपछि उनले १५–२० जना साथीलाई साझेदार बनाएर लगानी जुटाए । साझेदारहरूको लगानीबाट अस्पताल सञ्चालनको पुँजी तयार भयो र सञ्चालक समितिको निर्णयअनुसार उनी अस्पतालको निर्देशक बने । त्यतिबेला उनको उमेर थियो—मात्र २५ वर्ष ।
२५ वर्षमै अस्पताल निर्देशक
२०६६ साल मंसिरमा बुटवल आएपछि भुसालको अगुवाइमा ल्यान्डमार्क हस्पिटल प्रा.लि. स्थापना भयो । १५ शैयाको अस्पताल दर्ता गरेर उनी त्यसका प्रबन्ध निर्देशक बने ।
कम उमेरमै अस्पतालको निर्देशक बनेको विषयलाई तत्कालीन केही सञ्चारमाध्यमले समेत समाचारको विषय बनाएका थिए । तर अस्पताल व्यवसायको यात्रा सहज रहेन ।
२०६९ सालमा स्वास्थ्य सेवा निर्देशनालयले अस्पताल सञ्चालनका लागि नयाँ मापदण्डसहितको निर्देशिका जारी गरेपछि आफ्नो जग्गा नभएका कारण ल्यान्डमार्क हस्पिटल बिक्री गर्नुपर्ने अवस्था आयो । भुसालले त्यसलाई अन्त्य मानेनन् ।
एउटा अस्पताल बेचियो, अर्को खोलियो
२०७० सालमा बुटवलको भुड्कीचोकमा पुनः अर्को अस्पताल दर्ता गरेर देवदह हस्पिटल प्रालि सञ्चालनमा ल्याए, उनले । तर शहरी विकास तथा भवन डिभिजन कार्यालय भैरहवाले उक्त भवनलाई अस्पताल सञ्चालनका लागि स्वीकृति नदिएपछि त्यो अस्पताल पनि बिक्री गर्नुप¥यो ।
त्यसपछि केही समय देवदह मेडिकल कलेजमा आबद्ध भए । फेरि नयाँ योजना बनाए । बुटवल–११ नहरपुरमा छ कट्ठा जग्गा खरिद गरेर अस्पताल सञ्चालन गर्ने तयारी थाले । केही पूर्वाधार निर्माणको कामसमेत अघि बढ्यो । तर त्यसैबिच कोरोना संक्रमण सुरु भयो । अस्पताल बनाउने योजना फेरि थाती रह्यो ।
स्वास्थ्य क्षेत्र छाडेर फर्निचरमा
अस्पताल व्यवसाय छाड्नुको कारणबारे भुसाल भन्छन्, अस्पताल सञ्चालनमा समय र व्यस्तता धेरै हुने मात्र होइन, सरकार परिवर्तनसँगै स्वास्थ्य नीति परिवर्तन हुँदा लगानीकर्तासमेत मर्कामा पर्ने र सञ्चालकको लगानी सुरक्षाको ग्यारेन्टी नहुने भएकाले स्वास्थ्य व्यवसाय अन्य व्यवसायभन्दा बढी जोखिमपूर्ण र झन्झटिलो भएको अनुभव भयो ।
त्यसपछि उनले नयाँ व्यवसायमा हात हाले । ‘मदाने ट्रेडर्स’ नामको फर्म दर्ता गरे । उनले भारतबाट सर्जिकल इक्विपमेन्टका सामान आयात गरी बिक्री वितरण गर्न थाले । त्यही क्रममा एक जना दाजुले आफ्नो फर्निचर उद्योग बिक्री गर्न लागेको जानकारी पाएपछि उनले उक्त फर्म खरिद गरे । त्यसपछि सुरु भयो—मदाने फर्निचरको यात्रा ।
१० लाखबाट मासिक खर्च, ५ करोड लगानी
सुरुमा नयाँ व्यवसाय कस्तो हुन्छ भनेर परीक्षणका रूपमा फर्निचर क्षेत्रमा प्रवेश गरेका भुसाल विस्तारै यसै व्यवसायमा जम्दै गए ।
उनका अनुसार अहिले बुटवल –११ को नहरपुरमा मदाने फर्निचरमा करिब ५ करोड रुपैयाँ लगानी भइसकेको छ । सम्पूर्ण व्यवसायको अनुमानित पुँजी भने ५ देखि ७ करोड रुपैयाँ रहेको उनको भनाइ छ । मदाने फर्निचरमा प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष गरी करिब ३५ जना आबद्ध छन् । कर्मचारीको तलबलगायत मासिक खर्च करिब १० लाख रुपैयाँ हुने उनी बताउँछन् ।
हाल फर्निचर उद्योग आफ्नै करिब छ कट्ठा जग्गा र भवनमा सञ्चालन भइरहेको छ ।
‘स्वदेशमै उत्पादन, स्वदेशमै खपत’
फर्निचर व्यवसायमा टिकिरहनुको एउटा महत्वपूर्ण कारण आफ्नै उत्पादन र स्वदेशी बजार भएको भुसाल बताउँछन् ।
उनको भनाइमा व्यवसाय सुरु गरेपछि विस्तारै ‘आफ्नै उत्पादन, स्वदेशकै उत्पादन, स्वदेशमै खपत’ भन्ने अवधारणालाई आत्मसात गर्दै गए ।
फर्निचर व्यवसायमा स्वास्थ्य क्षेत्रमा जस्तो औषधि वा सामग्री बिग्रिने तथा म्याद गुज्रिने समस्या नहुने र अस्पतालजस्तो २४ घण्टा सञ्चालन गर्नुपर्ने बाध्यता पनि नरहेको उनको अनुभव छ । मदाने फर्निचरको मुख्य आकर्षण नयाँ–नयाँ डिजाइनका फर्निचर रहेको उनी बताउँछन् ।
साल, सिसौ, सगुनलगायतका काठ तथा एग्रेडका सामग्री प्रयोग गरेर घरका सम्पूर्ण आवश्यक फर्निचरदेखि कार्यालयका फर्निचरसम्म उत्पादन गरिने उनको भनाइ छ ।
व्यवसायमा परिवारको साथ
मदाने फर्निचरको सञ्चालनमा भुसाल एक्लै छैनन् । उनकी श्रीमती झरना खनाल तथा छोराहरू आयाम भुसाल र आरम्भ भुसालको पनि व्यवसायमा प्रत्यक्ष भूमिका रहेको उनी बताउँछन् ।
यसरी मदाने फर्निचर अहिले व्यवसायसँगै परिवारको सहभागितामा अघि बढिरहेको उद्यम बनेको छ ।
‘समाज हामीले बनाउने हो’
व्यवसायसँगै भुसालको सामाजिक सक्रियता पनि अघि बढिरहेको छ । उनी विभिन्न संघसंस्थाको नेतृत्वमा रहेको बताउँछन् । सामाजिक काममा आफ्नो रुचि र लगाव रहेको भन्दै भुसाल भन्छन्–‘हाम्रो समाज हामीले बनाउने हो ।’
यही सोंचका कारण सामाजिक काममा आफूले बढी रुचि राख्ने उनको भनाइ छ ।
राजनीतिमा पनि रुचि
व्यवसाय र सामाजिक कामसँगै भुसालको राजनीतिक यात्रा पनि अघि बढिरहेको छ । उनी नेकपा एमाले गुल्मी जिल्ला कमिटीका सचिवालय सदस्य छन् । विभिन्न संघसंस्थाको नेतृत्वमा समेत आफू आबद्ध रहेको उनी बताउँछन् ।
राजनीतिलाई समाज र राज्यलाई सही दिशा दिने माध्यमका रूपमा लिने भुसालको तत्कालका लागि भने पालिका अध्यक्ष वा सांसद बन्ने योजना छैन । भविष्यमा परिस्थिति बने त्यसबेला सोचविचार गरेर अघि बढ्ने उनको भनाइ छ ।
