केही समययता शिथिल बनेको मुलुकको आन्तरिक बजार गतिविधि र सुस्त वैदेशिक व्यापारका बिच रूपन्देहीको भैरहवा भन्सार कार्यालयबाट प्राप्त तथ्याङ्कले नेपाली अर्थतन्त्रमा आशा र उत्साहको सञ्चार गराएको छ । चालु आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासिक अर्थात् असोज मसान्तसम्मको अवधिमा मुलुककै दोस्रो ठूलो र लुम्बिनी प्रदेशको प्रमुख व्यापारिक नाका भैरहवाले सरकारले तोकेको लक्ष्यभन्दा माथि राजस्व संकलन गर्न सफल हुनु सुखद पक्ष हो । यो केवल एउटा कार्यालयको सफलता मात्र होइन, बरु समग्र राष्ट्रिय अर्थतन्त्र क्रमशः सुधारको बाटोमा अघि बढेको संकेत हो ।
भन्सार विभागले पहिलो तीन महिनाका लागि तोकेको २९ अर्ब २८ करोड रुपैयाँको लक्ष्यलाई उछिन्दै भैरहवा भन्सारले ३३ अर्ब ३४ करोड २० लाख रुपैयाँ राजस्व संकलन गरेको छ । लक्ष्यको ११३ दशमलव ८६ प्रतिशत प्रगति हासिल हुनु र गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा निकै ठूलो फड्को मार्नु आफैंमा सुखद पक्ष हो । गत वर्षको सोही अवधिमा लक्ष्यको ९७ दशमवल १४ प्रतिशत मात्रै प्रगति थियो । अझ असोज महिनामा मात्रै लक्ष्यको १२६ दशमलव ४१ प्रतिशत अर्थात् १३ अर्ब ८८ करोड रुपैयाँ दाखिला हुनुले चाडपर्वको समयमा बजार चलायमान भएको देखिन्छ ।
यो आर्थिक सुधारका पछाडि मुख्य रूपमा औद्योगिक कच्चा पदार्थ, इन्धन तथा सवारीसाधनको आयात नियमित र सहज बन्नु नै रहेको भन्सार प्रशासनको भनाइ छ । उद्योगहरूले उत्पादन बढाउनु र बजारमा वस्तुको माग बढ्नुले अर्थतन्त्र चलायमान भएको देखिन्छ । तर, आयात बढ्दा भन्सार राजस्व त बढ्छ, यसले मुलुकको व्यापार घाटा र विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा पार्न सक्ने दबाबप्रति भने राज्य उत्तिकै संवेदनशील हुन जरुरी छ ।
राजस्व संकलनमा देखिएको यो उत्साहलाई दीर्घकालीन रूपमा टिकाइ राख्न अब भन्सार प्रक्रियालाई अझ बढी प्रविधिमैत्री, पारदर्शी र झन्झटमुक्त बनाइनुपर्छ । वैधानिक व्यापारलाई प्रोत्साहन गर्दै चोरीपैठारी नियन्त्रणमा सुरक्षा निकाय र भन्सार प्रशासनको आपसी समन्वय अझ चुस्त हुन आवश्यक छ । भैरहवा नाकाले देखाएको यो सकारात्मक मार्गचित्रलाई मुलुकका अन्य प्रमुख नाकाहरूले पनि पछ्याउन सके सरकारको वार्षिक राजस्व संकलनको लक्ष्य भेट्टाउन कठिन हुने छैन । अर्थतन्त्रमा देखिएको यो प्रारम्भिक सुधारको हरियो सङ्केतलाई स्थायी बनाउन नीतिगत निरन्तरता र निजी क्षेत्रलाई प्रोत्साहन गर्ने कार्यमा सरकारको सक्रियता थप अपेक्षित छ । यो सुधारमा मख्ख परेर हुँदैन्, दिगोपनाका लागि थप जिम्मेवार हुन आवश्यक छ ।



